رویکرد مدیریت اکولوژیک شهری در بافت شهری تبریز

چکیده با توسعه روزافزون شهرها، طبیعت به بخش‌های کوچکتر تقسیم شده و سطح ارتباط اکوسیستم‌ها کاهش می‌یابد که این امر به افت خدمات اکوسیستمی و تنوع زیستی منجر می‌شود. مطالعات جدید حاکی از آن است که حوزه‌های مدیریت توسعه شهری و طراحی کاربری زمین می‌توانند نقش‌های کلیدی در حفظ و تقویت تنوع زیستی ایفا نمایند. ایجاد و استمرار زندگی یک گونه زیستی به مجموعه‌ای از شرایط و مولفه‌ها بستگی دارد که این عوامل در قالب سیاست‌ها و ساختارهای مرتبط با توسعه شهری و نحوه استفاده از زمین شکل می‌گیرند. در سال‌های اخیر، نگاه مدیران شهری و متخصصان محیط زیست از رویکردهای صرفاً کالبدی و توسعه‌گرا فاصله گرفته و به سمت درک عمیق‌تر از نقش اکوسیستم‌ها در پایداری شهری گرایش یافته است. بوم‌شناسانِ منظر و برنامه‌ریزان محیطی با هدف حفاظت و تقویت خدمات اکوسیستم و گونه‌های بومی، سیاست‌ها و الگوهای برنامه‌ریزی کاربری زمین را به گونه‌ای بازتعریف کرده‌اند که ساختار و پویایی اکوسیستم‌های موجود در چارچوب شهر حفظ و تقویت شود. در این دیدگاه تازه، شهر نه مجموعه‌ای از فضاهای منفک، بلکه شبکه‌ای زنده و درهم‌تنیده از فضاهای اکولوژیک تلقی می‌شود؛ جایی که افزایش پیوستگی و ارتباط میان این فضاها، به معنای برقراری توازن میان توسعه انسانی و تداوم حیات طبیعی است. این پژوهش با هدف ارزیابی وضع موجود و شناسایی چالش‌های اکولوژیکی موثر بر تنوع زیستی در بافت شهری تبریز، انجام شده است. رویکرد غالب در این مطالعه، تحلیل‌های اکولوژیک منظر بوده که با هدف تعیین سطح ارتباط فضایی و پیوستگی زیستگاه‌های شهری انجام پذیرفته است.

an ecological management approach to the urban fabric of tabriz

with the increasing development of cities, nature is fragmented into smaller patches, leading to a reduced level of connectivity among ecosystems. this fragmentation results in a decline in ecosystem services and biodiversity. recent studies indicate that the domains of urban development management and land use design can play key roles in preserving and enhancing biodiversity. the establishment and persistence of any species depend on a set of conditions and components, which are shaped by urban development policies and structures, as well as land use patterns. in recent years, the perspective of urban managers and environmental specialists has shifted away from purely physical and development-oriented approaches toward a deeper understanding of the role of ecosystems in urban sustainability. landscape ecologists and environmental planners have redefined land use planning policies and patterns to conserve and strengthen native ecosystem services and species, ensuring that the structure and dynamics of existing urban ecosystems are maintained and enhanced. in this fresh perspective, the city is not viewed as a collection of segregated spaces, but rather as a living, interwoven network of ecological spaces; where increasing the continuity and connectivity between these spaces signifies achieving a balance between human development and the continuation of natural life. this research aims to assess the current status and identify the ecological challenges affecting biodiversity within the urban fabric of tabriz. the dominant approach in this study involves landscape ecological analysis, conducted with the objective of determining the level of spatial connectivity and coherence among urban habitats.