ارزیابی اثر متقاعد شدن رانندگان تاکسی بر تمایل به استفاده از خودروهای با سوخت پاک با نقش تعدیلگر سیاست‌های تشویقی (مطالعه موردی: شهر تهران)

افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی و سهم بالای بخش حمل‌ونقل در انتشار آلاینده‌ها، لزوم توجه به توسعه ناوگان پاک شهری را دوچندان کرده است. خودروهای با سوخت پاک از جمله خودروهای هیبرید-الکتریکی می‌توانند به‌طور موثری در کاهش آلودگی هوا نقش داشته باشند، اما میزان پذیرش آن‌ها در میان رانندگان تاکسی همچنان پایین است. هدف این پژوهش، ارزیابی اثر متقاعدشدن رانندگان تاکسی بر تمایل آنان به استفاده از خودروهای با سوخت پاک با درنظرگرفتن نقش تعدیل‌گری سیاست‌های تشویقی در شهر تهران است. داده‌ها از 506 پرسشنامه گردآوری‌شده و تحلیل آن‌ها با مدل معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد متقاعدشدن اثر مثبت و معناداری بر تمایل به استفاده دارد (ضریب مسیر 0٫71 و 0٫51 r²=). همچنین، سیاست‌های تشویقی شامل تسهیلات تملک و اولویت تردد به این نوع خودروها، رابطه بین متقاعدشدن و تمایل به استفاده را به‌طور معناداری تقویت می‌کنند. بر اساس یافته‌ها، اعمال سیاست‌های تشویقی می‌تواند انگیزه رانندگان برای جایگزینی تاکسی‌های فرسوده با خودروهای با سوخت پاک را افزایش داده و به‌عنوان راهکاری موثر در کاهش آلودگی هوای شهری و تحقق اهداف شهر سبز مورد استفاده قرار گیرد.

assessing the effect of taxi drivers’ persuasion on their willingness to use clean-fuel vehicles: the moderating role of incentive policies — a case study of tehran

the growing consumption of fossil fuels and the high contribution of the transportation sector to pollutant emissionshave underscored the need to develop clean urban fleets. clean-fuel vehicles, particularly hybrid-electric cars, canplay an effective role in reducing air pollution; however, their adoption rate among taxi drivers remains relativelylow. this study aims to evaluate the effect of taxi drivers’ persuasion on their willingness to use clean-fuel vehicles,considering the moderating role of incentive policies in tehran. data were collected from 506 completedquestionnaires and analyzed using the structural equation modeling (sem) approach. the results indicate thatpersuasion has a significant and positive effect on willingness to adopt (path coefficient = 0.71, r² = 0.51).furthermore, incentive policies—such as financial support for vehicle ownership and driving privileges for clean-fueltaxis—significantly strengthen the relationship between persuasion and willingness to use. based on the findings,implementing incentive policies can increase taxi drivers’ motivation to replace aging taxis with clean-fuel vehicles,serving as an effective strategy for mitigating urban air pollution and achieving green city goals.