اولویت‌بندی شاخص‌های توسعه گردشگری سبز و ترسیم سناریوهای آینده آن در کلان‌شهر تهران

هدف : این پژوهش با هدف تبیین و اولویت‌بندی شاخص‌های گردشگری سبز، در پی ارائه‌ی چارچوبی راهبردی و سناریوهای آینده برای توسعه‌ی پایدار گردشگری در کلان‌شهر تهران است. هدف نهایی، طراحی نقشه‌ی راهی مبتنی بر شواهد برای سیاست‌گذاران جهت مواجهه با عدم‌قطعیت‌های کلیدی پیش‌ِرو می‌باشد. روش‌شناسی : این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد مطالعه‌ی موردی (تهران) انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ده نفر از خبرگان، گروه‌های کانونی و تحلیل اسناد گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها بر اساس روش نظریه‌ی داده‌بنیاد و با بهره‌گیری از نرم‌افزار maxqda صورت گرفت و برای اعتبارسنجی یافته‌ها از تکنیک بازبینی توسط اعضا استفاده شد. در مرحله‌ی نهایی، با به‌کارگیری روش سناریونگاری مبتنی بر شبکه‌ی جهانی کسب‌وکار ، چهار سناریوی توسعه‌ی گردشگری تهران بر پایه‌ی دو پیشران کلیدی استخراج‌شده تدوین گردید. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که برای شکل‌دهی به آینده گردشگری تهران تا افق 1415، دو پیشران کلیدی یعنی کیفیت محیط و زیست‌پایداری شهری و حکمرانی و مدیریت یکپارچه گردشگری سبز نقش تعیین‌کننده دارند و بر پایه این دو پیشران، چهار سناریوی ممکن طراحی شده است. نتیجه‌گیری: آینده گردشگری سبز تهران بسته به ترکیب کیفیت حکمرانی و وضعیت زیست‌محیطی شکل می‌گیرد و با تقویت هماهنگی نهادی، مدیریت ریسک و فرهنگ گردشگری مسئولانه، امکان حرکت به سوی سناریوی مطلوب «تهران سبز هوشمند» فراهم می‌شود.

the prioritization of green tourism development indicators and the formulation of its future scenarios in the metropolis of tehran

objective: this study aims to identify and prioritize green tourism indicators to provide a strategic framework and future scenarios for sustainable tourism development in the metropolis of tehran. the ultimate goal is to design an evidence-based roadmap for policymakers to address key uncertainties. methodology: adopting a qualitative approach and a case study strategy, data were collected through semi-structured interviews with ten experts, focus groups, and document analysis. data analysis was conducted using the grounded theory method with maxqda software, and member-checking was applied to validate the findings. in the final stage, scenario planning based on the global business network approach was employed to develop four possible tourism development scenarios for tehran, derived from two key drivers. findings: the results reveal that the future of tehran’s tourism by 1415 (persian calendar) is determined by two key drivers: urban environmental quality and sustainability, and governance and integrated green tourism management. based on these drivers, four potential scenarios were developed. conclusion: the future of green tourism in tehran will be shaped by the combination of governance quality and environmental conditions. by enhancing institutional coordination, risk management, and fostering a culture of responsible tourism, the city can move toward the desirable scenario of a “smart green tehran.” this evidence-based framework provides guidance for policymakers to plan and implement sustainable tourism strategies amid key uncertainties.