تحلیل علم‌سنجی نقش جغرافیای مالی و فناوری بلاکچین در توسعه شهر‌های هوشمند سبز: محتوای مقالات پایگاه scincedirect 2015-2025

رشد سریع شهرنشینی و چالش‌های زیست‌محیطی و مالی ناشی از آن، ضرورت گذار به شهرهای هوشمند سبز را بیش از پیش آشکار ساخته است. در این میان، فناوری بلاکچین به‌عنوان ابزاری قدرتمند برای ایجاد شفافیت، امنیت و غیرمتمرکزسازی و جغرافیای مالی به‌عنوان چارچوبی برای تحلیل و هدایت فضایی جریان‌های سرمایه‌گذاری سبز، پتانسیل بالایی در هم‌افزایی برای توسعه پایدار شهری دارند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی جایگاه و روند تکامل این دو حوزه در ادبیات شهر هوشمند سبز، به روش علم‌سنجی و با رویکرد نقشه‌برداری دانش، 384 سند علمی نمایه‌شده در پایگاه sciencedirect طی بازه 2015 تا 2025 را مورد بررسی قرار داد. نتایج تحلیل هم‌وقوعی کلیدواژه‌ها و شبکه‌های دانشی با استفاده از نرم‌افزار vosviewer نشان داد که بلاکچین به‌عنوان هسته مرکزی شبکه دانش، ارتباطات قوی با مفاهیمی چون اینترنت اشیاء، قراردادهای هوشمند و امنیت برقرار کرده و در سال‌های اخیر به سمت کاربردهای پایداری‌محور گرایش یافته است. با این حال، جغرافیای مالی و مفاهیم مرتبط نظیر تامین مالی فضایی سبز همچنان در حاشیه شبکه دانش قرار داشته و فاقد خوشه موضوعی مستقل یا پیوندهای قوی با هسته بلاکچین هستند. این پژوهش بر وجود شکاف پژوهشی معنادار در تلفیق نظام‌مند جغرافیای مالی و بلاکچین در شهرهای هوشمند سبز تاکید کرده و پیشنهاد می‌کند مطالعات آتی به طراحی چارچوب‌های یکپارچه مالی-فضایی مبتنی بر بلاکچین با تمرکز بر شهرهای در حال توسعه و مناطق خشک و نیمه‌خشک نظیر ایران بپردازند تا ضمن افزایش شفافیت و کارایی، جذب هدفمند سرمایه‌گذاری سبز در مقیاس شهری محقق گردد.

bibliographic analysis of the role of financial geography and blockchain technology in the development of green smart cities: a review of sciencedirect articles (2015–2025)

the rapid pace of urbanization and its consequent environmental and financial challenges have underscored the urgent need for transitioning toward green smart cities. in this context, blockchain technology serves as a powerful tool for ensuring transparency, security, and decentralization, while financial geography provides a robust framework for the spatial analysis and targeted allocation of green investments, offering significant synergistic potential for sustainable urban development. the present study, employing a scientometric approach and knowledge mapping methodology, analyzed 384 scientific documents indexed in the sciencedirect database from 2015 to 2025 to identify the position and evolutionary trends of these two domains within the green smart city literature. results from co-occurrence analysis of keywords and knowledge network visualization using vosviewer revealed that blockchain occupies a central position in the knowledge network, exhibiting strong connections with concepts such as the internet of things, smart contracts, and security, while demonstrating a clear shift in recent years toward sustainability-oriented applications. in contrast, financial geography and related concepts—such as spatial green finance and tokenization of urban green assets—remain marginal within the network, lacking independent thematic clusters or strong linkages with the blockchain core. this research highlights a significant research gap in the systematic integration of financial geography and blockchain within green smart cities and recommends that future studies focus on developing integrated financial-spatial frameworks based on blockchain, particularly tailored to developing cities and arid/semi-arid regions such as iran, in order to enhance transparency, efficiency, and the targeted attraction of green investments at the urban scale.