بازتفسیر مفهوم زوال محصول در تعامل حسی با کاربر به منظور کاهش عوارض زیست محیطی؛ (با رویکرد مبتنی بر طراحی ملهم از فلسفه ژاپنی موسوم به «وابی-سابی»)

این مطالعه به مسئله برداشت نادرست از «زوال محصول» می‌پردازد؛ برداشتی که در طراحی صنعتی به‌طور معمول یک نقطه‌ ضعف تلقی شده و منجر به راهبردهایی همچون منسوخ‌سازی برنامه‌ریزی‌شده، جایگزینی زودهنگام و در نتیجه ایجاد فرهنگ مصرف‌گرایی در کاربران می‌شود. این چرخه موجب کاهش دلبستگی کاربر به محصولات، افزایش تولید زباله و فشار بر منابع طبیعی است. هدف این مطالعه بازتفسیر زوال به‌عنوان بخشی معنادار از تجربه کاربری و ارائه چارچوبی برای طراحی محصولات مبتنی بر احساس است. مطالعه با تحلیل فلسفه وابی سابی و اصول زیبایی‌شناختی آن یعنی نقص، ناپایداری و اثر زمان و تطبیق آن با رویکرد سه‌سطحی طراحی احساس ‌محور انجام شد. با تلفیق این فلسفه با رویکرد طراحی ، چارچوبی مفهومی ارائه شد که در آن تغییرات مادی مانند ترک، خوردگی و تغییر بافت بتوانند با الگوی مدون بر پایه شناخت ذهن، به جای کاستن از ارزش محصول، به عناصر افزاینده هویت، معنا و دلبستگی کاربر تبدیل می‌شوند. ادغام وابی–سابی در سطح غریزی می‌تواند منجر به واکنش مثبت اولیه نسبت به مواد طبیعی و سادگی بصری می‌شود؛ در سطح رفتاری، مشارکت کاربر با روند زوال محسوس ماده کیفیت استفاده را ارتقا ‌دهد؛ و در سطح بازتابی، پیری طبیعی محصول به بخشی از روایت شخصی و هویت کاربر تبدیل ‌شود و موجب افزایش دوام احساسی و کاهش تمایل به جایگزینی گردد. می‌دهد که بازتعریف زوال در بستر طراحی احساس‌محور می‌تواند چرخه عمر محصول را تحت شعاع قرار دهد و به‌عنوان راهبردی موثر برای کاهش اثرات زیست‌محیطی در طراحی محصول عمل کند.

reinterpreting the concept of product impermanence through sensory user interaction to reduce environmental impacts; (wabi-sabi inspired design approach)

this study addresses the problem of the widespread misinterpretation of product impermanence,which is typically regarded as a design flaw within industrial design and has consequently led tostrategies such as planned obsolescence, premature replacement, and the reinforcement ofconsumerist behavior. such a cycle diminishes users’ emotional attachment to products, increaseswaste generation, and places additional pressure on natural resources. the aim of this study is toreinterpret decay as a meaningful dimension of user experience and to propose a framework foraffective product design.the research analyzes the philosophy of wabi-sabi particularly its aesthetic principles ofimperfection, impermanence, and the imprint of time and aligns them with the three-level structureof emotion-driven design. by integrating this philosophy with affective design principles, the studyproposes a conceptual framework in which material changes such as cracking, patina, and texturaltransformation, when guided by a cognitively informed design pattern, become elements thatenhance identity, meaning, and user attachment rather than diminishing product value.the incorporation of wabi-sabi at the visceral level can foster positive initial reactions to naturalmaterials and visual simplicity; at the behavioral level, user engagement with the perceptibleprocess of material aging can enrich the quality of interaction; and at the reflective level, theproduct’s natural aging becomes part of the user’s personal narrative and identity, strengtheningemotional durability and reducing the inclination toward replacement. overall, the findings suggestthat redefining decay within an emotion-centered design framework can influence product life cyclesand serve as an effective strategy for reducing environmental impacts in product design.