ارزیابی روش‌های بازیابی پلاتین از کاتالیست‌های مستعمل با محوریت مدیریت پسماند صنعتی

هدف این مطالعه بررسی راه‌هایی برای کاهش و بازیافت پسماندهای صنعتی است که در آن به‌ویژه کاتالیست‌های مستعمل به‌عنوان منبعی باارزش در نظر گرفته شده‌اند. این کاتالیست‌ها پس از پایان عمر مفید خود، به دلیل داشتن فلزات گران‌بهایی مانند پلاتین، پالادیم و رودیم، به‌عنوان پسماند خطرناک شناخته می‌شوند و در صورت دفع غیراصولی، باعث آلودگی محیط زیست می‌گردند. در این پژوهش، سه روش اصلی شامل هیدرومتالورژی، پیرومتالورژی و بیولیچینگ از نظر بازده استخراج، میزان کاهش پسماند و سازگاری با محیط زیست مورد مقایسه قرار گرفته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در روش هیدرومتالورژی، استفاده از اسیدهای ضعیف و مواد اکسنده‌ی ملایم، بازده بازیابی پلاتین را تا حدود 90 درصد افزایش می‌دهد. روش پیرومتالورژی با وجود مصرف انرژی بالا، حجم پسماند جامد را تا حدود 40 درصد کاهش می‌دهد. در روش بیولیچینگ نیز استفاده از باکتری‌های خاص باعث کاهش چشمگیر مصرف انرژی و آلودگی محیط می‌شود. در مجموع، نتایج نشان داد که ترکیب روش‌های سبز و بهینه‌سازی مراحل بازیافت می‌تواند راهکاری موثر برای مدیریت پسماندهای صنعتی و حفظ منابع طبیعی باشد. این رویکرد علاوه بر کاهش خطرات زیست‌محیطی، با بازیابی فلزات باارزش، به تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی در صنایع کشور کمک می‌کند.

evaluation of platinum recovery methods from spent catalysts with a focus on industrial waste management

this study aims to explore effective approaches for managing industrial waste through the recovery ofvaluable metals from spent catalysts. spent catalysts, which are widely used in oil and petrochemicalindustries, become hazardous wastes after their operational life due to the presence of heavy and preciousmetals such as platinum, palladium, and rhodium. improper disposal of these materials leads to soil andwater contamination and the loss of valuable resources. in this review, three major methods—hydrometallurgy, pyrometallurgy, and bioleaching—were analyzed in terms of efficiency, waste reduction,and environmental performance. the findings show that hydrometallurgy provides the highest recoveryefficiency (about 90%), while bioleaching, although slower, offers significant advantages in terms of energysaving and eco-friendliness. integrating these methods can reduce industrial waste generation, enhancesustainable metal recovery, and contribute to the principles of green technology and circular economy.