اثر اقتصاد چرخشی بر عملکرد و بهره‌وری صنعت حمل و نقل دریایی: ادبیات نظری و تجربه کشورها

صنعت حمل‌ونقل دریایی که بیش از 80 درصد حجم تجارت جهانی را بر عهده دارد، نقش محوری در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند، اما هم­زمان مسئول حدود 3 درصد از انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای است. این صنعت با فشار فزاینده‌ای برای بهبود عملکرد و بهره‌وری مواجه است، در حالی­که باید به اهداف سازمان بین‌المللی دریانوردی (imo) در دستیابی به انتشار خالص صفر گازهای گلخانه‌ای تا حدود سال 2050 دست یابد و با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد هم‌راستا شود. علی‌رغم پتانسیل بالای اصول اقتصاد چرخشی (ce) نظیر بازتولید، بازیافت پیشرفته و خدمات دیجیتال برای کاهش پسماند، افزایش طول عمر دارایی‌ها، بهبود کارایی منابع و کاهش هزینه‌های عملیاتی، این بخش در مقایسه با سایر شیوه‌های حمل ‌و نقل، در پذیرش اقتصاد چرخشی عقب‌مانده است. مطالعات نشان می‌دهند که پذیرش اقتصاد چرخشی می‌تواند بهبود قابل توجهی در شاخص‌های کارایی منابع و بهره‌وری ایجاد کند. اقتصاد چرخشی با تمرکز بر بازسازی، استفاده مجدد و بازیافت تجهیزات دریایی، هزینه‌های عملیاتی را کاهش داده و کارایی منابع را بهبود بخشیده و به پایداری زیست‌محیطی و افزایش بهره‌وری کلی صنعت کمک کرده است. بنادر اروپایی مانند روتردام، آنتورپ-بروژ و هامبورگ با ابتکاراتی هم­چون هم­زیستی صنعتی و تبدیل پسماندهای کشتیرانی به مواد خام جدید، لجستیک را کارآمدتر کرده و وابستگی به منابع اولیه را کاهش داده‌اند. در چین، تمرکز بر بازیافت و تعمیر کشتی‌های اسقاطی به حفظ مواد ارزشمند و تقویت چرخه‌های بسته کمک کرده است. این تجربیات، پتانسیل اقتصاد چرخشی در ارتقای عملکرد پایدار و بهره‌وری صنعت حمل‌ونقل دریایی در سطح جهانی را تایید می­کند.