ساحل آینده: بازاندیشی در توسعه اقتصاد دریا‌محور

تحول در سواحل جنوبی ایران، مستلزم عبور از درک سنتی نسبت به دریا به‌سوی نگاهی چندبُعدی، داده‌محور و آینده‌نگر است؛ نگاهی که در آن دریا نه فقط به‌مثابه یک منبع طبیعی، بلکه به‌عنوان یک اکوسیستم هوشمند درک می‌شود. این مقاله با تمرکز بر ظرفیت‌های هوش مصنوعی، داده‌های مکانی، فناوری‌های نوظهور و سیستم‌های تصمیم‌یار تلاش می‌کند روایتی جامع، علمی و عملیاتی از توسعه اقتصاد دریا‌محور ایران در افق آینده ارائه دهد. باتکیه‌بر استخراج و تحلیل منظومه‌ای بیش از 305 ایده پژوهشی و سیاستی، هفت محور اصلی برای مداخله و سیاست‌گذاری طراحی و تحلیل شده‌اند: بازتعریف دریا به‌مثابه اکوسیستم داده، تحول بنادر به هاب‌های هوشمند، ارتقا تاب‌آوری غذایی در زنجیره صید، عدالت فضایی و توانمندسازی مشارکتی، بازطراحی تجربه گردشگری دیجیتال، آینده‌پژوهی شهری در سواحل و نهایتاً نقش ژئوهوش در حکمرانی منطقه‌ای. مقاله ضمن تلفیق داده‌های بین‌المللی، تجربیات بومی و تحلیل‌های بوم‌شناسانه، بر ضرورت بازسازی ظرفیت‌های نهادی، فناورانه و اجتماعی برای تحقق یک ساحل هوشمند و عادلانه تاکید می‌ورزد. این مطالعه نشان می‌دهد که اگر ابزارهای هوش مصنوعی و تحول دیجیتال درک مناسبی از زمینه‌های فرهنگی، جغرافیایی و نهادی داشته باشند، می‌توانند بستری برای توسعه پایدار، حکمرانی مشارکتی و نقش‌آفرینی منطقه‌ای فراهم آورند. در غیر این صورت، خطر بازتولید الگوهای ناکارآمد و افزایش نابرابری‌های فضایی تشدید خواهد شد. این مقاله، با ساختاری منسجم و توصیه‌هایی هدفمند برای بازیگران کلیدی، بستری برای الهام‌بخشی به سیاست‌گذاران، پژوهشگران و سرمایه‌گذاران فراهم می‌سازد.