ناوبری هوشمند و کشتی‌های خودران،گامی به‌سوی تحول دیجیتال و اقتصاد هوشمند در حمل‌ونقل دریایی

با پیشرفت فناوری‌های دیجیتال، صنعت حمل‌ونقل دریایی نیز در مسیر گذار به سوی هوشمندسازی و خودکارسازی قرار گرفته است. ناوبری هوشمند و کشتی‌های خودران به‌عنوان یکی از دستاوردهای کلیدی انقلاب صنعتی چهارم، می‌توانند موجب کاهش هزینه‌های عملیاتی، افزایش ایمنی دریانوردی، بهینه‌سازی مسیرها و کاهش انتشار آلاینده‌ها شوند. در این مقاله، ابتدا مفهوم و ساختار سامانه‌های ناوبری هوشمند بررسی می‌شود و سپس نقش فناوری‌هایی همچون اینترنت اشیاء (iot)، هوش مصنوعی (ai)، و کلان‌داده (big data) در توسعه کشتی‌های خودران تحلیل می‌گردد. همچنین چالش‌های فنی، حقوقی و اقتصادی این فناوری‌ها در زمینه‌های ایمنی، مالکیت داده، و مسئولیت حقوقی در حوادث دریایی مورد بررسی قرار می‌گیرد. در پایان، با تکیه بر تحلیل هزینه-فایده، مزایا و موانع پیاده‌سازی ناوبری هوشمند در ناوگان دریایی ایران مرور شده و پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاری و سرمایه‌گذاری ارائه می‌شود.