بررسی شاخصه‌های «شعر سیاه» در اشعار هوشنگ ابتهاج

اصطلاح «شعر سیاه» به شعری گفته می‌شود که احساسات و افکار منفی و دردآلود انسان را بازگو کند. شاعران و نویسندگان معاصر، متاثر از برخی نظریات فلسفی و نیز اوضاع اجتماعی و سیاسی جامعۀ خود به نوعی رمانتیسم سیاه و بدبینانه روی آوردند و با استفاده مکرر از مفاهیمی مانند غم، اندوه، ناامیدی، شکست، تنهایی، مرگ و ... شعر سیاه را پدید آوردند. در ایران، بسیاری از شاعران و نویسندگان متاثر از جریان‌های سیاسی و اجتماعی دورۀ پهلوی، به‌ویژه کودتای 28 مرداد 1332 و سلطۀ استبداد و خفقان در جامعه، دچار یاس و ناامیدی و سرخوردگی شدند و در اشعارشان با خلق فضاهای سیاه و مضامین غم‌آلود، نارضایتی خود را از وضع موجود نشان دادند. هوشنگ ابتهاج، سیاوش کسرایی، فروغ فرخزاد، مهدی اخوان ثالث، نصرت رحمانی و نادر نادرپور از این شاعران بودند. نتیجه اینکه مرگ‌اندیشی در شعر ابتهاج در طی دورۀ اول (فردی) و دورۀ دوم (اجتماعی)، متفاوت است و شاعر در نخستین شعرهای خود بر اساس نگاه فردی و غم هجران یار، خواهان مرگ زودتر از موعد است تا او را از رنج زندگی برهاند؛ اما در دورۀ دوم و در کشاکش مبارزه با حکومت استبداد، مرگ در میدان جنگ و مردن چون مردان را بالاترین شجاعت می‌داند.

examining the components of black poetry in hushang ebtehaj's poems

the term black poetry is attributed to a poem that recounts the negative and painful feelings and thoughts of a person. contemporary poets and writers, influenced by some philosophical theories as well as the social and political situation of their society, turned to a kind of black and pessimistic romanticism and by repeatedly using concepts such as sadness, grief, despair, failure, loneliness, death and... black poetry created. in iran, many poets and writers were affected by the political and social currents of the pahlavi period, especially the 1953 iranian coup d'état and the domination of tyranny and suffocation in the society, and they suffered despair and disappointment and expressed their discontentment in their poems by creating dark spaces and themes of sadness. hushang ebtehaj, siavash kasraei, forough farrokhzad, mehdi akhavan sales, nosrat rahmani, nader naderpour, etc. were among these poets. in this research, the writer tries to find out how the components of black poetry appear in the poems of this contemporary poet by examining and analyzing the poems of hushang ebtehaj.