کیفیّت انسجام متن در نسخۀ خطی قسطاس الاطبای نورالدین محمّد عبدالله شیرازی بر اساس نظریۀ هالیدی

نسخه‌های خطی پزشکی نه تنها به دلیل محتوای علمی خود، بلکه از نظر ساختار زبانی و انسجام متنی نیز ارزشمندند. در این مقاله، کیفیت انسجام متنی در نسخۀ خطی قسطاس الاطبای نورالدّین محمّد عبدالله شیرازی بر اساس نظریۀ انسجام متنی مایکل هالیدی بررسی شده است. این پژوهش با هدف تحلیل ابزارهای انسجام دستوری و واژگانی به کار رفته در متن و ارزیابی کیفیّت این انسجام صورت گرفته است. روش تحقیق شامل تحلیل محتوا و استفاده از مدل انسجام متنی هالیدی است. در این پژوهش عناصر و شگردهای ایجاد انسجام در متن نسخۀ خطی مذکور، استخراج و با شاهد مثال های مختلف مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که این نسخۀ خطی، بیانگر ابعاد مختلفی از اطّلاعات علم پزشکی نویسنده است و متنی بسیار منسجم و یک پارچه است؛ به گونه ای که تعدادی از عناصر و شگردهای منسجم کنندۀ متن، نقش مهمی را در ایجاد انسجام دارند. این تحقیق نشان می‌دهد که انسجام متنی در نسخه‌های خطی قدیمی، به‌ویژه در متون پزشکی، نقش مهمی در درک و تفسیر صحیح این متون ایفا می‌کند و ماحصل این پژوهش، می‌تواند به‌عنوان پایه‌ای برای تحقیقات بیشتر در زمینه‌های زبان‌شناسی، تاریخ و فرهنگ و همچنین در بازسازی و حفظ متون تاریخی باشد.

the quālity of text coherence in the manuscript of qustās al-atebbā nuruddin mohammad abdallah shirazi based on halliday's theory

linear versions of medical manuscripts are valuable not only for their scientific content but also for their linguistic structure and textual coherence. this article examines the textual coherence quality in the linear version of qasas al-atibba by nur al-din muhammad abdallah shirazi based on michael halliday's theory of textual coherence. this research aims to analyze the syntactic and lexical coherence tools used in the text and evaluate the quality of this coherence. the research method includes content analysis and the use of halliday's model of textual coherence. elements and strategies for creating coherence in the mentioned linear manuscript are extracted and analyzed with various examples. the results indicate that this linear version represents various dimensions of the medical author's information and is highly coherent and cohesive, with several elements and strategies playing a significant role in creating coherence. this study demonstrates that textual coherence in ancient linear versions, especially in medical texts, plays a crucial role in understanding and interpreting these texts correctly. the findings of this research can serve as a foundation for further studies in linguistics, history, culture, and in the restoration and preservation of historical texts.