تحلیل تطبیقی سبک‌شناسانه از «نغمه‌ نی» اثر آنه ماری شیمل و سروده‌های مولانا جلال‌الدین محمد بلخی

آنه ماری شیمل، پژوهشگر و شرق‌شناس آلمانی سده‌ حاضر (1922-2003)، در میان فارسی‌زبانان، عمدتاً، به عنوان پژوهشگر عرفان اسلامی (به ویژه مولانا پژوه) معروف و شناخته شده است و جنبه‌ هنرورانه و شاعری وی به دلیل عدم ترجمه‌ نغمه‌ نی به زبان فارسی ناشناخته مانده است. پژوهش پیش رو، در پی آن بوده است تا با روش تحلیلی توصیفی، سبک زبانی و اندیشگی منظومه‌ یاد شده را در انطباق با سبک و سیاق سخنان مولانا تحلیل کرده و از این منظر میزان اثرپذیری شیمل از مولانا را در خلق این منظومه به خواننده بنمایاند. آنچه در این مطالعه و تطبیق به دست آمد به اختصار عبارت از آن بود که: شیمل در ساخت و پرداخت نغمه‌ نی از همه‌ جهات سبکی به جز موسیقی کلام: به واسطه‌ دو زبانه بودن آثار طرفین متاثر از زبان و ذهنیت مولانا بوده است به طوری که حتی نماد و نشانه‌های مولانا را نیز برای القای مبانی حکمی و عرفانی که بدان‌ها باور داشته، وام گرفته و تقریباً با همان تصویرها که ساخته و پرداخته‌ مولاناست با مخاطب سخن گفته است. البته، شیمل گاهی نیز جهت بیان عقیده و مقصود، در وجه شبه‌های معانی حقیقی و مجازی کلمات استعاری یا رمزی خود دست برده و بدین طریق ردپایی هم از استقلال فکری و ادبی از خویش بر جای نهاده است، از همین رو اگر تفاوت یا تمایزی اندک در میان اندیشه‌های فلسفی عرفانی او در مقایسه با اندیشه‌های فلسفی عرفانی مولانا دیده شود، از این زاویه است.

comparative stylistic analysis of naghmeh ney by anne marie chimmel and the poems of maulana jalaluddin mohammad balkhi

anne marie chimmel، a german researcher and orientalist of the present century (1922-2003)، is known and recognized among persian speakers mainly as a researcher of islamic mysticism (especially maulana resarcher)، and her artistic and poetic side is due to the lack of translation of naghmeh ney it remains unknown in persian. the upcoming research has sought to find out the linguistic style and thought of the system with the analytical- descriptive method. it has been analyzed in accordance with the style and context of rumi's words and in this direction، it shows the reader the extent of shimel's influence on rumi's creation of this verse. in short، what was obtained in this study and comparison was that: shimel was influenced by rumi's language and mentality in the composition and interpretation of naghmeh ney from all stylistic aspects - except for the song of the words: due to the bilingual nature of the works of both sides. it has been such that he even borrowed the symbols and signs of rumi to instill the principles of ruling and mysticism that he believed in، and spoke to the audience with almost the same images that rumi made and discussed، of course، shimel also sometimes used to express his opinion and purpose، he gave up his metaphorical or code words in the face of real and figurative meanings and in this way he left a trace of his intellectual and literary independence. rumi's philosophical/mystical thoughts can be seen from this side.