مطالعه تاریخی جایگاه و تاثیر ابوحمزه ثمالی در انتقال و تثبیت نظریه امامت

ثابت‌بن‌دینار ابوحمزه ثمالی، از راویان سرشناس‌ و مورد اعتماد امامیه در کوفه‌ است. وی دوره امامت امام سجاد، امام باقر و امام صادق((ع)) را درک و احادیث زیادی را به‌صورت مستقیم از آنان دریافت کرد. بخشی از روایات ابوحمزه، درباره امامت و مسائل آن است. در میراث روایی وی، مواردی نظیر ضرورت وجود حجت، خلافت و حجت الهی، ولایت امامان، علم امام، وجوب اطاعت از امام، انجام دادن امور خارق‌العاده و نص بر تعیین امام وجود دارد. باور به دوازده امام و پیوند آن به دوازدهمین آنان به‌عنوان قائم(عج)، اهمیت توجه به روایات ابوحمزه را دوچندان کرده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی، به واکاوی نقل‌های رسیده از ابوحمزه و پرسش‌های وی از امامان درباره امام‌شناسی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش گویای آن است که روایات ابوحمزه، در انتقال مفاهیم درباره امام‌شناسی در منابع بعدی نقش داشته و با محتوای روایات دیگر راویان امامی و اعتقادات رایج امروزی امامیه همخوان است. این روایات، پیوند میان مفهوم معرفت امام، علم امام و مشروعیت الهی امامت را در عصر امام سجاد(ع) تا امام صادق(ع) بازتاب می‌دهند.