اثرات نامتقارن نوسانات نرخ ارز بر تولید ناخالص داخلی با رویکرد رگرسیون کوانتایل مطالعه موردی کشور ایران

نرخ ارز، متغیری کلیدی در اقتصاد هر کشوری محسوب می‌شود که چگونگی تاثیر آن بر سایر متغیرهای اقتصادی از جمله تولید ناخالص داخلی از جمله چالش‌های مهم در اقتصاد کلان می‌باشد. نوسان نرخ ارز به‌عنوان علامتی از بی‌ثباتی و نااطمینانی بر تمامی متغیرهای مهم اقتصادی تاثیر می‌گذارد. در این راستا، هدف اصلی این تحقیق، بررسی اثرات نامتقارن نرخ ارز بر تولید ناخالص‌داخلی ایران است. برای این منظور از داده‌های سری زمانی فصلی اقتصاد ایران طی دوره زمانی (1399-1385) با استفاده از روش رگرسیون کوانتایل پرداخته شده است. شواهد تجربی نشان داد هر چند اثرات متغیرهای نسبت تشکیل سرمایه بر تولید ناخالص‌داخلی و درجه باز بودن اقتصاد و شاخص قیمت مصرف‌کننده و نرخ ارز بر تولید معنی‌دار بوده و ضرایب آن‌ها در چندک‌های مختلف اندکی از هم متفاوت بوده است. ولی آزمون‌های عدم تقارن ضرایب متغیرها نشان داد که تاثیرگذاری همه متغیرها بر تولید در چندک‌های مختلف تفاوت معنادار ندارند. به عبارتی یافته‌های تجربی تحقیق نشان می‌دهد اثرات متغیرهای مدل بر تولید ناخالص‌داخلی ایران تاثیر متقارن دارد. از این‌رو، لازم است سیاست‌گذاران اقتصادی در تنظیم سیاست‌های ارزی و هدف‌گذاری تولید، تقارن اثرات نرخ ارز بر تولید را مورد توجه قرار دهند.

investigating the asymmetric effects of exchange rate fluctuations on the gross domestic product with the quantile regression approach, a case study of iran

exchange rate is considered a key variable in the economy of any country, and how it affects other economic variables, including gdp, is one of the important challenges in macroeconomics. exchange rate fluctuation as a sign of instability and uncertainty affects all important economic variables. in this regard, the main goal of this research is to investigate the asymmetric effects of the exchange rate on the gross domestic product in iran. for this purpose, seasonal time series data of iran's economy during the period (2006-2020) has been analyzed using the quantile regression method. empirical evidence showed that although the effects of capital formation ratio variables on gdp and the degree of openness of the economy and the consumer price index and exchange rate on production were significant and their coefficients were slightly different in different quantiles. but the asymmetry tests of the coefficients of the variables showed that the influence of all the variables on the production in different quantiles does not have a significant difference. in other words, the experimental findings of the research show that the effects of model variables have a symmetrical effect on iran's gdp. therefore, it is necessary for economic policy makers to pay attention to the effects of exchange rates on production in setting foreign exchange policies and targeting symmetrical production.