حاکم اسلامی و مسئولیت اجرایی امر به معروف و نهی از منکر در جامعه اسلامی

این پژوهش با هدف تبیین مسئولیت اجرایی حاکم اسلامی در فریضه امر به معروف و نهی از منکر نگاشته شده و بر ضرورت نقش‌آفرینی ساختار حکومت دینی در تحقق این واجب اجتماعی تاکید دارد. مسئله اصلی تحقیق این است که حاکم اسلامی در پرتو مبانی فقهی و سیره معصومان(ع) چه جایگاهی در اجرای مراتب سه‌گانه این فریضه دارد؟ فرضیه پژوهش بر آن است که مرحله سوم امر به معروف و نهی از منکر، که مستلزم اعمال قدرت، اجرای حدود و برخورد عملی است، تنها در صلاحیت حاکم اسلامی یا نهادهای منصوب از سوی اوست. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حاکم اسلامی، به‌عنوان نایب امام معصوم(ع)، مسئول نظارت، اجرای عملی و ایجاد سازوکارهای کیفری جهت تحقق این فریضه است. این نقش، نه‌تنها با حفظ نظم اجتماعی پیوند دارد، بلکه تحقق احکام الهی در جامعه منوط به آن است.

the islamic ruler and the executive responsibility of enjoining good and forbidding wrong in an islamic society

this study aims to clarify the executive responsibility of the islamic ruler in the obligation of enjoining good and forbidding wrong, emphasizing the necessity of the religious government's active role in realizing this social duty. the main research question is: based on jurisprudential principles and the conduct of the imams, what is the position of the islamic ruler in implementing the three stages of this obligation? the research hypothesis asserts that the third stage of enjoining good and forbidding wrong—which involves the exercise of authority, implementation of legal punishments (hudud), and practical enforcement—falls exclusively under the jurisdiction of the islamic ruler or institutions appointed by him. the study employs a descriptive-analytical method utilizing library sources. findings indicate that the islamic ruler, as the deputy of the infallible imam, is responsible for supervision, practical implementation, and establishing punitive mechanisms to fulfill this duty. this role is not only linked to maintaining social order but is also essential for the realization of divine injunctions in society.