بررسی وضعیت معیشتی ارتش نوین قاجار و پیامدهای آن براساس مندرجات هفته نامه «حبل المتین کلکته»

با آغاز قرن نوزدهم و روی کار آمدن سلسله قاجار، دروازه های سرزمین ایران بر روی انواع نوآوری‌های تمدن اروپایی آهسته‌آهسته گشوده شد؛ همچنین حادثه تلخ شکست های ایران در مزرهای شمال غربی از روسیه، نخبگان عناصر حکومتی را به این فکر واداشت که باید در ساختار ارتش سنتی ایران اصلاحاتی اساسی ایجاد کرد. یکی از این اصلاحات پرداخت حقوق کارکنان نظامی بود؛ امّا به علّت فقدان بسترهای لازم و اساسی برای این طرح، نوسازی ارتش ایران دارای کاستی های فراوانی بود. سوال اساسی این تحقیق چرایی و ارتباط بین ساختار ارتش نوین و وضعیت معیشتی سربازان است، هم چنین روش جدید دادن دستمزد به خدمتگزاران قشون چه پیامدهایی را در پی داشت. این تحقیق با تکیه بر مندرجات هفته‌نامه «حبل المتین کلکته»، موضوع دستمزد و حقوق سربازان که در ارتش نوین قاجار توسط حکومت پرداخت می شد را مورد مداقه قرار داده و ناکارآمدی این سبک جدید از دادن مواجب و پیامدهای آن را تبیین و بررسی می‌کند. مطالعات نشان می دهد این نوآوری از پرداخت حقوق به عناصر نظامی، با هدف تقویت حکومت مرکزی و کاستن از قدرت و نفوذ روسای ایل بود. دولت مردان قاجار به علّت تهی‌بودن خزانه دولتی، سودجویی صاحب‌منصبان واسطه و سوءمدیریت حکومت هرگز نتوانستند وضعیت معیشتی سربازان را بهبود بخشند و موجبات نارضایتی و بی انگیزگی آنان را تا پایان حکومتشان فراهم آورند. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و مبتنی بر ‌‌شیوه کتابخانه‌ای و عمدتاً با تکیه بر مراسلات و متون «روزنامه حبل المتین کلکته» انجام شده است.

investigating the livelihood conditions of the modern qajar army and its outcomes based on the content published in weekly newspaper habal al-matin calcutta

with the beginning of the 19th century and the rise of the qajar dynasty, the gates of iran were slowly opened to all kinds of innovations of the european civilization; also, the iran's tragic defeats in the northwestern provinces against russia made the elites of the government think that fundamental reforms should be made in the structure of iran's traditional army. one of these reforms was the payment of military personnel's salaries. nevertheless, due to the lack of necessary and basic foundations for this plan, the modernization of the iranian army had many shortcomings.the main question of this research is to find the reason and the relationship between the structure of the new army and the living conditions of the soldiers, and the outcomes of the new way of paying the soldiers. the present study investigates the the topic of soldiers’ salaries and payments who were paid by the government in the new qajar army and explains and examines the inefficiency of this new style of giving salaries and its outcomes. studies indicate that this innovation of paying salaries to military elements was aimed at strengthening the central government and reducing the power and influence of clan heads. the qajar government was never able to improve the living conditions of the soldiers due to the insufficient treasury, the profiteering of the middlemen and the mismanagement of the government, and this resulted in the soldiers’ dissatisfaction and lack of motivation until the end of the qajar’s rule. the descriptive analytical method was used as research method, and it was carried out based on the library method, mainly by relying on the correspondence and texts of weekly newspaper habal al matin calcutta.