نمودِ نوستالژی در رساله خلسه اعتمادالسلطنه

هدف پژوهشگر در مقاله بررسی نمودِ نوستالژی در رساله خلسه اعتمادالسلطنه (1259 1313ق) می باشد؛ این رساله از آخرین نوشته های وی و دربرگیرنده اندیشه های سیاسی اش مبتنی بر نظام گفتمان خلسه ای بوده است.خلسه، همان حالتی روانی در وجود انسان است که در آن بخش ناخودآگاه ذهن فعّال تر از بخش خودآگاه است یا به عبارت دیگر، همان ورود به عالم ناخودآگاه ذهن، با رویکرد روانشناسانه می باشد و نوستالژی دراصطلاح حسرت نسبت به آن چیزی که از دست رفته است بیان شده است. در گردآوری اطلاعات این پژوهش از روش تحقیق تحلیلی تاریخی استفاده شد. اعتمادالسلطنه از منورالفکران تاثیرگذار دوره ناصری می باشد که در تکوین ادبیات شبه مدرن ایران و تاریخ نگاری نوین نقش اساسی داشته و هدف وی ازنگارش رساله خلسه محاکمه و استنطاق خیالی وزاری قاجار به ویژه حسین سپهسالار و امین السلطان بوده و نتایج پژوهش نشان می دهد آرکائیسم و ناسیونالیسم دو مولفه برآمده از احساسات نوستالژیکی در متن خلسه می باشند که نشان از وجود این احساس در گفتمان خلسه ای اثر اعتمادالسلطنه و تا حدودی زمینه ساز ادبیات پیش از مشروطه به شمار می آید.

appearance of nostalgia khalse treatise of etemad al-saltanah

the purpose of the researchers in this article is to examine the appearance of nostalgia in the khalse treatise of etemad al saltanah (1843 1895). this treatise is his latest writings containing his political thoughts based on the discourse system of contemplation (khalse). khalse or contemplation is the same psychological state in human existence in which the unconscious part of the mind is more active than the conscious part. in other words, it is the same entrance to the subconscious world of the mind with psychological approach and nostalgia is referred to as regret to something that has been lost. the information was analyzed using analytical historical research. etemad al saltanah is one of the intellectual open minded persons during naseri period that played a key role in the development of the iranian pseudo modern literature and modern history. his purpose, in writing khalse treatise, was to inquire the minister of qajar period imaginatively, in particular, hussein sepahsalar and amin al sultan. the results of the study show that the archaism and nationalism are two components of nostalgic sentimentality in the text of the contemplation (khalse), indicating the existence of this feeling in the contemplation discourse. the work of etemad al saltanah is partly the basis of the pre constitutional literature.