روابط خاندان دادو سوادکوهی در مازندران با حکومت زندیه

مقاله حاضر در چارچوب تاریخ سوادکوه برای نخستین بار به بررسی تحرکات و فعالیت‌های سیاسی و نظامی در منطقه می‌پردازد. با تکیه بر معتبرترین منابع و شواهد و با روش تحلیلی توصیفی ضمن پرداختن به زمینه‌هاو دلایل شکل‌گیری این تحولات و اهداف آن در تلاش است تا این مسئله را روشن کند که سوادکوه کجاست و دادو یان چه کسانی بودند و چه اهدافی از همکاری با زندیان داشتند. سوادکوه با پیشینه چند هزارساله‌اش جزء مناطق تاریخی ایران محسوب می‌شود که در ادوار تاریخی با دارا بودن موقعیت طبیعی و سوق‌الجیشی‌ در قسمت جنوبی کرانه‌های دریای خزر همواره از مناطق اثرگذار و تعیین‌کننده و مدخل مازندران و گرگان محسوب می‌شد، همین ویژگی موجب ‌شد تا آنجا دائماً صحنه منازعات مدعیان گردد در آن برهه از تاریخ چون زندیه و قاجاریه در تصاحب قدرت به جان هم افتاده بودند. منطقه سوادکوه تحولات سیاسی ونظامی را به مانند ادوار گذشته یک بار دیگر تجربه نمود زندیه در درگیری با طایفه ترک‌تبار قاجار (پری، 1368: 53). در مازندران و گرگان از حمایت و همکاری همه‌جانبه طایفه دادو بهره‌مند شدن و فرماندهان کریم‌خان در رویارویی با قاجاریه در مناطق مازندران و گرگان از توان رزمی محمدخان و پسرش مهدی‌خان دادو بهره بردند و در ازای تلاش‌شان در نبرد با سپاهیان قاجار حکومت مازندران را به آنها واگذار نمودند، دادویان هم به وفاداری و همکاری با آنها باقی ماندن اما بعد از فائق آمدن قاجاریه دادویان توسط خان قاجار دچار سرنوشت بدی گردیدند و بساط حکومت شان برچیده شد.

relations between the dadu savadkuhi family in mazandaran and the zandid government

the present article, within the framework of the history of savadkuh, examines for the first time the political and military movements and activities in the region. relying on the most reliable sources and evidence and using a descriptive analytical method, while addressing the contexts and reasons for the formation of these developments and their goals, it attempts to clarify the issue of where savadkuh is, who the dadu yan were, and what goals they had in cooperating with the zands. savadkuh, with its history of several thousand years, is considered one of the historical regions of iran. in historical periods, due to its natural and strategic location on the southern shores of the caspian sea, it was always considered an influential and decisive region and the entrance to mazandaran and gorgan. this feature caused it to constantly become the scene of conflicts between claimants. at that time in history, the zands and qajars were fighting each other for power. the savadkouh region experienced political and military developments once again, as in previous periods, when the zandiyeh clashed with the qajar turkic tribe (pari, 1989: 53). in mazandaran and gorgan, they benefited from the comprehensive support and cooperation of the dadu tribe, and karim khan's commanders benefited from the combat power of mohammad khan and his son mehdi khan dadu in confronting the qajar dynasty in the mazandaran and gorgan regions, and in return for their efforts in fighting the qajar armies, they handed over the government of mazandaran to them. the daduites remained loyal and cooperated with them, but after the qajar dynasty defeated the daduites, the qajar khan suffered a bad fate and their government was dismantled.