راهبردهای ازدیاد عقل به مثابه عاملی بنیادین در تربیت اسلامی: رویکردی پیشگیرانه در دوره نوجوانی

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و استخراج الگویی کاربردی از راه‌های ازدیاد عقل به عنوان عاملی موثر در تربیت نوجوان از منظر آیات و روایات است .تعلیم و تربیت با رشد و کمال انسان سر و کار دارد و از آن جا که انسان موجودی پیچیده است، تربیت او نیز پیچیده می‌باشد.در این میان دوره نوجوانی از مهم‌ترین مقاطع زندگی در مسیر رشدی انسان است. از این رو تربیت نوجوان نیازمند استفاده از منابعی غنی است. از این منابع غنی می توان به آیات و روایات معصومین (ع) اشاره کرد که توجه خاصی را به جایگاه عقل در امر تربیت مبذول کرده اند.. روش تحقیق با توجه به وسعت آیات و روایات مربوطه، تحلیل مضمون است. این روش، فرایندی برای تحلیل داده‌های متنی پراکنده و متنوع است. یافته های پژوهش جاری که بر اساس تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش و شناسایی 47 مضمون پایه، 32 مضمون سازمان‌دهنده‌ی فرعی، 5 مضمون سازمان‌دهنده‌ی اصلی و 3 مضمون فراگیر به دست آمده است، شامل موارد راهبردی برای رشد عقل، موانع رشد عقل و پیامدهای مرتبط با رشد عقل در تربیت بوده و در نهایت الگویی کاربردی به عنوان جمع‌بندی مضامین ارائه شده است. به عنوان نتیجه بر اساس مدل ارائه شده، یکی از مهم‌ترین اهداف تربیت اسلامی، رسیدن به کمالات انسانی و از سویی، همانندانگاری کمال انسانی با رسیدن به مرتبه عقل در انسان است.

reasoning as a fundamental factor in islamic education: a preventive approach in adolescence

this study has been carried out aimed to identify and extract a practical model of ways to increase wisdom as an effective factor in education from the perspective of verses and hadiths. education deals with human growth and perfection, and given that man is a complicated living being, his/her education is also complex and requires the use of rich resources. in the meantime, adolescence is one of the most important stages of human development. therefore, the education of teenagers requires the use of rich resources. the method of content analysis has been used in this research due to the breadth of relevant verses and narrations. this method is a process for analyzing scattered and diverse textual data. the results of the present study are obtained based on the analysis of research findings and identification of 47 basic themes, 32 sub-organizing themes, 5 main organizing themes and 3 comprehensive themes, including strategic items for wisdom growth, barriers to wisdom growth and consequences related to wisdom growth in education, and finally a practical model is presented as a summary of themes. according to the proposed model, achieving human perfection and on the other hand, the analogy of human perfection with reaching the wisdom grade in human beings is one of the most important goals of islamic education