تاثیر پدیده‌های اقلیمی بر الگوهای استقرار زیستی جوامع اواخر فراپارینه‌سنگی و نوسنگی استان فارس، حوضه فرهنگی زاگرس جنوبی

اقلیم پدیده‌ای متغیر بوده و تغییرپذیری آن موضوعی است که همواره مورد توجه اقلیم‌شناسان قرار گرفته است. تغییر اقلیم به تغییر مشخص در الگوهای مورد انتظار برای وضعیت میانگین آب و هوای یک مکان که در طولانی مدت رخ دهد، اطلاق می‌گردد. به سبب تفوق اقلیم گرم‌وخشک بر بیشتر بخش‌های ایران از یک سو و گستره و تنوع بوم‌های جغرافیایی در فلات ایران از سوی دیگر، تغییرات و پیامدهای اقلیمی با کم و کیف متفاوت، تاثیرات فراوانی روی پایداری منابع آب و امنیت غذایی دارد که سبب تغییرات متعددی بر بافت‌های زیستی، اجتماعی و غیره می‌گردد. گرچه تغییر اقلیم بر تمام بخش‌های فلات ایران در دوره‌های گذشته و امروز تاثیرگذار بوده است، اما عواملی همچون ارتفاع از سطح دریا و دوری و نزدیکی به دریا سبب گردیده که تاثیرات تغییر اقلیم بر بافت‌های زیستی، جغرافیایی و به تبع آن جوامع انسانی در برخی مناطق فلات ایران بسیار شدیدتر و در برخی مناطق دیگر به مراتب کمتر بوده باشد. از این لحاظ، ارزیابی این تغییرات برروی الگوی استقرار زیستی جوامع پیش از تاریخ براساس مدل‌های دیرین اقلیم‌شناسی در بخش‌های مختلفی از ایران حائز اهمیت است. استان فارس ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺟﻐﺮﺍﻓﻴﺎﻳﻲ ﻭ ﻇﺮﻓﻴﺖﻫﺎﻱ ﺯﻳﺴﺖﻣﺤﻴﻄﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻭ ﻣﻄﻠﻮﺏ، ﺯﻣﻴﻨﻪﺳﺎﺯ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﺩﻭﺍﺭ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺍﻳﻦ حوضه فرهنگی مهم به‌عنوان بخشی ﺍﺯ ﺯﺍﮔﺮﺱجنوبی ﻭ ﻧﻘﺶ پدیده‌های اقلیمی و ﻣﺤﻴﻂ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺷﮑﻞﺩﻫﻲ، ﺗﺪﺍﻭﻡ ﻭ ﻳﺎ ﻓﺮﻭﭘﺎﺷﻲ ﻣﺤﻮﻃﻪ‌ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﻴﺎﺯﻫﺎﻱ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻱ ﺧﺎﻟﻲ ﺁﻥ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲﺷﻮد. ﺍﻳﻦ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺑﺎ ﻫﺪﻑ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ پدیده‌های اقلیمی همچون فازهای بولینگ - آلرود (13000-11000ق.م)، دریاس جوان (11000-9500ق.م) و همچنین پدیده اقلیمی 9.2 و 8.2 پیش‌ازحال در هلوسن قدیم بر تغییرات فرهنگی و معیشتی جوامع پیش از تاریخ فارس در اواخر دوره فراپارینه‌سنگی و نوسنگی با روش توصیفی- تحلیلی انجام می‌پذیرد.

the impact of climatic phenomena on the biological settlement patterns of late upper paleolithic and neolithic societies in fars province, southern zagros cultural basin

climate is inherently variable, and understanding its fluctuations has long fascinated climatologists. climate change denotes significant shifts in the expected long-term patterns of a region's average climate. in iran, where a predominantly hot-dry climate prevails across much of the plateau and a wide range of geographic ecosystems coexists, even modest climatic shifts can profoundly affect water resources, food security, and thus the biological and social fabric of human settlements. altitude and proximity to the sea further modulate these effects, making some areas far more sensitive to change than others. evaluating how past climate variability shaped prehistoric settlement patterns requires integrating paleoclimate models with archaeological data. fars province with its favorable geographic setting and rich environmental resources has hosted human communities throughout the late upper paleolithic and neolithic. yet the role of climatic events in the emergence, persistence, or collapse of these early sites remains underexplored. this study employs a descriptive-analytical approach to assess how major climate episodes the bølling-allerød (ca. 13000 –11000 bc), the younger dryas (ca. 11000–9500 bc), and the early holocene 9.2 ka and 8.2 ka events affected cultural and subsistence strategies in prehistoric fars.