مطالعه، تحلیل و بازآفرینی معماری سقانفار آرمیچ کلای بابلسر(با تاکید بر معمار ی سقانفارهای استان مازندران )

سقانفارها به عنوان بناهای آئینی با ساختار معماری چوبی منحصر به فرد در منطقۀ مازندران، بخشی مهمی از معماری بومی، میرا ث فرهنگی و هویت کالبدی روستایی محسوب می شوند. این گونه بناها با کاربری مذهبی ، دارای سابقۀ بیش 200 سال(به احتمال دورۀ صفوی) که در دو طبقه با مواد و مصالح بوم آورد و با تزئینات آئینی -اساطیری آراسته شده اند؛ با این حال، بسیاری از این سازه ها، از جمله « سقانفار آرمی چکلا » در شهرستان بابلسر، در طول زمان دستخوش تغییرات و مرمت های غیر اصولی شده اند. در برخی موارد، طبقۀ اول را با مصالح جدید بازسازی و در بعضی مناطق نیز تمام بدنۀ بنا تغییر کرده و دیگر از سقانفار با مصالح چوبی خبری نیست و اکثراً اصالت خود را از دست داده اند. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف بازآفرینی فرضی سه بُعدی فرم و معماری اولیۀ سقانفار آرمیچ کلا به این پرسش که، ویژگی های کالبدی و معماری اولیۀ این بنا چه بوده است؟ پاسخ می دهد. این پژوهش که از نوع بنیادی-کاربردی بوده و با رویکرد تاریخی -توصیفی، داده های خود را از طریق مطالعات میدانی، کتابخانه ای و مصاحبه با متولیان این بنا و افراد محلی گردآوری شده است؛ در این پژوهش با بهره مندی از نرم افزارهای تخصصی سه بُعدی تمامی شاکلۀ اصلی آن، بازسازی و تجزیه و تحلیل شده است. با توجه به فقدان مستندات شکلی تاریخی و پژوهش های پیشین، از روش تطبیقی با سقانفارهای هم دوره و مشابه نیز بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش، منجر به ایجاد یک مدل سه بُعدی و بازسازی جامع از سقانفار در فرم اولیۀ آن شده است. این مدل، با حذف الحاقات و بازسازی جزئیات معماری پنهان، شکلی دقیق و جامع از اصالت کالبدی بنا ارائه می دهد که پیش از این در بناهای همسان صورت نگرفته است. مدل سه بُعدی حاصل، ابزاری کارآمد برای شناخت، و برنامه ریز ی های آتی در زمینۀ حفاظت و مرمت معنادار این اثر تاریخی به شمار می رود .

a study, analysis and architectural revitalization of the saqanefars in armich-kelā, bābolsar: emphasizing the saqanefar architecture of mazandaran province

saqanefars, as ritual structures with a distinctive wooden architectural form in the mazandaran region, represent an important part of the vernacular architecture, cultural heritage, and tangible rural identity of northern iran. these religious buildings, some dating back more than 200 years are constructed in two stories using locally sourced materials and adorned with ritual and mythological ornamentation. however, many of these structures, including the saqanefar of armich-kelā in babolsar county, have undergone alterations and unprincipled restorations over time. consequently, most of these buildings have lost their authenticity and historical integrity. in this regard, the present study aims to hypothetically recreate the three-dimensional form and original architecture of the saqanefar of armich-kelā, seeking to answer the question: what were the initial physical and architectural characteristics of this structure? this research, of a fundamental–applied nature and conducted through a historical–descriptive approach, has collected its data through field studies, library research, and interviews with the building’s custodian and local residents. using specialized 3d modeling software, the study has reconstructed and analyzed the entire primary structure of the building. given the absence of historical visual documentation and previous research, a comparative method was also employed, using saqanefars of the same period and similar typology as references. the findings of this study resulted in the creation of a comprehensive three-dimensional model and a complete reconstruction of the saqanefar in its original form.