نقش میانجی سرمایه روان‌شناختی در دانش‌آموزان متوسطه دوم در رابطه با قصد کارآفرینی و خودکارآمدی شغلی

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی سرمایه روان‌شناختی در دانش‌آموزان متوسطه دوم در رابطه با قصد کارآفرینی و خودکارآمدی شغلی بود.مواد و روش‌ها: پژوهش به لحاظ نوع هدف، کاربردی؛ به لحاظ نوع داده، کمی؛ به لحاظ نوع طراحی (ماهیت)، توصیفی تحلیلی با رویکرد همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر قم در سال تحصیلی 1402-1403 بودند که 500 پاسخ‌دهنده با استفاده از محاسبه حداقل حجم نمونه درمدل‌سازی معادلات ساختاری و روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه ای مرحله ای به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. به‌منظور گرداوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد سرمایه روان‌شناختی لوتانز و آولیو (2007)، قصد کارآفرینی لیان و چن (2009) و خودکارآمدی شغلی ریگز و نایت (1994) استفاده شد. به‌منظور محاسبه روایی از روایی محتوایی (فرم‌های لاوشه) و سازه شامل روایی همگرا (ave˂ 0.5) و روایی واگرا (msv < ave , asv < ave, htmt˂0.85) و همین‌طور برای محاسبه پایایی داخلی شامل ضرایب آلفای کرونباخ، ترکیبی و اومگای مک‌دونالد استفاده شد (α, cr, ω > 0.7) که با توجه به یافته ها، پرسشنامه های پژوهش از روایی و پایایی لازم برخوردار بود. معادلات ساختاری تحلیل شد.یافته‌ها: یافته‏های پژوهش نشان داد که اثرات مستقیم خود کار آمدی شغلی(87/0=β و 001/0=sig) بر روی قصد کارآفرینی معنادار است. همچنین نتایج نشان داد که سرمایه روانشناختی در رابطه بین خود کار آمدی شغلی(58/0=β و 001/0=sig) با قصد کارآفرینی نقش میانجی و معنادار دارد. همچنین مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (05/0=rmsea، 06/0= srmrو 05/0>p) و 88 درصد از واریانس قصد کارآفرینی تبیین می شود.نتیجه‌گیری: درنهایت یافته‌ها نشان داد قصد کارآفرینی بر اساس خودکارآمدی شغلی با نقش میانجی سرمایه روان‌شناختی دانش‌آموزان متوسطه دوم قابلیت پیش‌بینی دارد و مدل ارائه ‌شده از برازش مناسبی برخوردار است. این یافته‌ها اهمیت پرورش مهارت‌های خودکارآمدی را در برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای برای دانش‌آموزان متوسطه دوم روشن می‌سازد. با توجه به پیامدهای مثبت این نتایج، پیشنهاد می‌شود که سیاست‌گذاران و مربیان در زمینه‌های آموزشی به توسعه و تقویت سرمایه‌های روان‌شناختی دانش‌آموزان توجه ویژه‌ای داشته باشند تا به رشد و توسعه کارآفرینی در نسل آینده کمک کنند.

the mediating role of psychological capital among upper secondary students in relation to entrepreneurial intention and job self-efficacy

objective: the present study aimed to examine the mediating role of psychological capital among upper secondary students in the relationship between entrepreneurial intention and job self-efficacy. this applied research employed a quantitative approach and utilized a descriptive-analytical design with a correlational methodology.methods and materials: the statistical population comprised all upper secondary students in qom city during the 2023–2024 academic year. a sample of 500 respondents was selected using multistage cluster random sampling, based on the minimum sample size calculation for structural equation modeling. data collection instruments included the psychological capital questionnaire developed by luthans and avolio (2007), the entrepreneurial intention questionnaire by liñán and chen (2009), and the job self-efficacy scale by riggs and knight (1994). to assess validity, content validity (lawshe's method) and construct validity—including convergent validity (ave > 0.5) and discriminant validity (msv < ave, asv < ave, htmt < 0.85)—were evaluated. internal consistency reliability was determined using cronbach's alpha, composite reliability (cr), and mcdonald's omega (ω), with all coefficients exceeding 0.7, indicating satisfactory validity and reliability of the research instruments. structural equation modeling was conducted to analyze the data.findings: the findings revealed that job self-efficacy had a significant direct effect on entrepreneurial intention (β = 0.87, p < .001). additionally, psychological capital was found to have a significant mediating effect in the relationship between job self-efficacy and entrepreneurial intention (β = 0.58, p < .001). the proposed model demonstrated a good fit (rmsea = 0.05, srmr = 0.06, p > .05), explaining 88% of the variance in entrepreneurial intention.conclusion: in conclusion, the results indicated that entrepreneurial intention can be predicted based on job self-efficacy, with psychological capital serving as a mediating variable among upper secondary students. the proposed model exhibited an appropriate fit. these findings underscore the importance of fostering self-efficacy skills within educational and counseling programs for upper secondary students. given the positive implications of these results, it is recommended that policymakers and educators place special emphasis on developing and enhancing students' psychological capital to promote entrepreneurial growth in future generations.