اثربخشی بازی درمانی فعال بر مردم آمیزی و تایید جویی کودکان با حد بالا در منطقه رشد پروگزیمال

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی بازی‌درمانی فعال بر مردم‌آمیزی و تاییدجویی کودکان با حد بالا در منطقه رشد پروگزیمال بود.مواد و روش‌: مطالعه حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کودکان با حد بالا در منطقه رشد پروگزیمال عضو موسسه خلاقیت اندیشه کیان در تهران (سال 1403) بود. از میان آن‌ها، 16 کودک به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (8 نفر) و کنترل (8 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش در ده جلسه 90 دقیقه‌ای بازی‌درمانی فعال شرکت کرد و پس از ریزش، هفت نفر درمان را کامل کردند؛ برای هم‌ترازی، یک نفر از گروه کنترل حذف شد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه خواهر/برادر، مقیاس خلق‌وخو مالهوترا، و آزمون تاییدجویی کودکان (cast) بود. داده‌ها با آزمون تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد بازی‌درمانی فعال به طور معناداری موجب افزایش مردم‌آمیزی و کاهش تاییدجویی در کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد. تحلیل کوواریانس تک‌متغیره برای هر دو متغیر وابسته، اثر معنادار مداخله را نشان داد (p<0.01)، و اندازه اثرها نیز متوسط تا بالا گزارش شد (η² = 0.52 برای همراهی، 0.58 برای مردم‌آمیزی، و 0.74 برای تاییدجویی). آزمون‌های آماری m.box و لوین نیز نرمال بودن توزیع و همگنی واریانس‌ها را تایید کردند.نتیجه‌گیری: بازی‌درمانی فعال به‌عنوان مداخله‌ای موثر می‌تواند موجب بهبود مهارت‌های اجتماعی و کاهش نیاز به تایید در کودکان با حد بالا در منطقه رشد پروگزیمال شود و برای کودکان در این بازه رشدی به عنوان ابزار مداخله‌ای توصیه می‌گردد.

the effectiveness of active play therapy on socialization and approval-seeking in children with high potential in the zone of proximal development

objective: this study aimed to assess the effectiveness of active play therapy on socialization and approval-seeking behaviors in children with high potential in the zone of proximal development.methods and materials: this quasi-experimental study followed a pre-test/post-test control group design. the statistical population consisted of high-potential children within the zone of proximal development in tehran (2024), who were enrolled at the kian creative thinking institute. sixteen participants were selected using purposive sampling and randomly assigned to experimental (n = 8) and control (n = 8) groups. the experimental group received ten 90-minute sessions of active play therapy; after attrition, seven completed the sessions. one participant from the control group was randomly removed to match group sizes. assessment instruments included the sibling questionnaire, malhotra temperament scale (mts), and the child approval seeking test (cast). data were analyzed using multivariate and univariate covariance analysis (mancova and ancova).findings: results demonstrated that active play therapy significantly improved socialization and reduced approval-seeking in the experimental group compared to the control group. ancova results showed statistically significant differences post-intervention for both variables (p < 0.01), with medium to large effect sizes (η² = 0.52 for companionship, 0.58 for socialization, and 0.74 for approval-seeking). tests of normality and homogeneity (kolmogorov-smirnov, m.box, and levene's test) confirmed appropriate statistical assumptions.conclusion: active play therapy proves to be an effective intervention for enhancing social skills and reducing dependency on external approval in high-potential children within the zone of proximal development, making it a valuable tool for therapeutic use in early developmental contexts.