اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر مشکلات روانشناختی و ذهن آگاهی افراد مبتلا به دیابت

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان - شناختی رفتاری بر مشکلات روانشناختی و ذهن آگاهی افراد مبتلا به دیابت، اجرا شد. مواد و روش‌ها: پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری کلیه بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به مراکز درمانی شهررشت در سال 1403 بود. به روش نمونه گیری در دسترس و از میان بیماران مبتلا به دیابت مراجعه کننده به مراکز درمانی شهررشت که جهت شرکت در پژوهش اعلام آمادگی نمودند، 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در یکی از گروه‌های آزمایشی یا گواه قرار گرفتند. آزمودنی‌های گروه آزمایش به تعداد 10 جلسه 90 دقیقه‌ای مورد درمان شناختی-رفتاری قرار گرفتند. آزمودنی‌های گروه گواه هیچگونه مداخله‌ای دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها در مرحله پیش آزمون و پس آزمون از پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس و پرسشنامه ذهن آگاهی فرایبورگ- فرم کوتاه استفاده شد. داده‌ها بوسیله نرم‌افزار spss26 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج کوواریانس چند متغیری نشان داد که بین گروه‌ها در پس‌آزمون مولفه‌های اضطراب، افسردگی، استرس و ذهن آگاهی تفاوت معنی داری وجود داشت (01 /0>p). نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که درمان شناختی رفتاری توانست به میزان معناداری موجب کاهش اضطراب، افسردگی، استرس و افزایش ذهن آگاهی بیماران مبتلا به دیابت گردد.

effectiveness of cognitive behavioral therapy on psychological problems and mindfulness in individuals with diabetes

objective: the present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive behavioral therapy (cbt) on psychological problems and mindfulness in individuals with diabetes.methods and materials: this semi-experimental research employed a pretest-posttest design with a control group. the statistical population comprised all diabetic patients who visited medical centers in rasht in the year 2024. using convenience sampling, 30 diabetic patients who expressed willingness to participate were selected and randomly assigned to either the experimental or control group. participants in the experimental group underwent ten 90-minute sessions of cbt. the control group did not receive any intervention. data collection at both pretest and posttest stages utilized the depression anxiety stress scales (dass) and the freiburg mindfulness inventory – short form. data were analyzed using spss version 26.findings: multivariate analysis of covariance (mancova) results indicated significant differences between groups in posttest scores for anxiety, depression, stress, and mindfulness components (p < .01).conclusion: these findings suggest that cbt significantly reduced anxiety, depression, and stress levels while enhancing mindfulness among diabetic patients.