مقایسه اثربخشی آموزش خود مراقبتی معنوی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر سرمایه عاطفی در بیماران تحت همودیالیز

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش خود مراقبتی معنوی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر مولفه های سرمایه عاطفی در بیماران تحت همودیالیزاجرا شد.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی در سه مرحله پیش آزمون،  پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل است. جامعه آماری بیماران کلیوی تحت همودیالیز در شهر اصفهان در پاییز 1403 بودند، که از میان آن‌ها 60  بیمار به صورت هدفمند انتخاب و در سه گروه (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. پرسشنامه سرمایه عاطفی (گل پرور، 1395) برای سنجش متغیر وابسته در سه مرحله استفاده شد. دو گروه درمان، هر یک طی 10 جلسه 75 تا 90 دقیقه ای تحت درمان قرار گرفتند و گروه کنترل هیچگونه درمانی دریافت ننمود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌های تکرار شده و آزمون تعقیبی بونفرونی از طریق نرم افزار spss نسخه 26 تحلیل گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد در سه مولفه عاطفه مثبت، احساس انرژی و شادمانی بین آموزش خود مراقبتی معنوی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی با گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (01/0>p). در هر سه مولفه سرمایه عاطفی (عاطفه مثبت، احساس انرژی و شادمانی) آموزش خود مراقبتی معنوی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی دارای اثربخشی یکسانی بودند (05/0

comparison of the effectiveness of spiritual self-care training and mindfulness-based cognitive therapy on affective capital in patients undergoing hemodialysis

objective: this study aimed to compare the effectiveness of spiritual self-care training and mindfulness-based cognitive therapy on the components of affective capital in patients undergoing hemodialysis.methods and materials: the present research employed a quasi-experimental design with three phases: pre-test, post-test, and follow-up, along with a control group. the statistical population consisted of kidney patients undergoing hemodialysis in isfahan in autumn 2024, from which 60 patients were purposefully selected and assigned to three groups (20 participants in each group). the affective capital questionnaire (golparvar, 2016) was used to measure the dependent variable across the three stages. the two intervention groups each received 10 treatment sessions lasting 75 to 90 minutes, while the control group received no intervention. data were analyzed using repeated measures anova and bonferroni post hoc test through spss version 26.findings: the results indicated significant differences between spiritual self-care training and mindfulness-based cognitive therapy compared to the control group in the three components of affective capital: positive affect, sense of vitality, and joy (p < 0.01). the two interventions—spiritual self-care training and mindfulness-based cognitive therapy—had equal effectiveness across all three components of affective capital (p > 0.05).conclusion: given the effectiveness of both interventions in enhancing components of affective capital, it is recommended that these training programs be integrated into the treatment plans of kidney patients undergoing hemodialysis alongside biomedical and medical interventions.