exploring the paths to the attainment of wisdom through an examination of the character of luqman the wise in the qur'an and hadith

The designation of an independent chapter bearing luqman reflects the distinguished status of wisdom in qur'anic thought and underscores the importance of luqman's conduct as a concrete manifestation of wisdom realized within the human sphere. the present study adopts a descriptive–analytical approach and draws upon exegetical and narrational sources to explore the paths leading to the attainment of wisdom, with particular emphasis on the character and life conduct of luqman the wise. the findings indicate that, in the qur'anic perspective, wisdom does not merely signify theoretical knowledge or intellectual skill; rather, it represents an existential reality and a divine illumination through which human beings attain profound insight, ethical rationality, and the capacity for balanced and just decision making. an examination of the qur'anic verses and narrations concerning luqman reveals that his attainment of wisdom was the outcome of a gradual formative process grounded in monotheistic faith, conscious gratitude for divine blessings, humility, avoidance of arrogance and self conceit, patience in the face of adversity, abstention from futile pursuits, and a practical commitment to moral virtues. based on the analysis presented here, the final conclusion of this study is that, in qur'anic thought, wisdom is not simply a sudden or purely bestowed endowment; rather, it constitutes a dynamic and educationally oriented process that becomes actualized through faith, righteous action, ethical self discipline, and inner purification.

واکاوی راه های رسیدن به حکمت با بررسی شخصیت لقمان حکیم از منظر قرآن و روایات

اختصاص یک سوره مستقل به لقمان، نشان‌دهنده جایگاه ممتاز «حکمت» در اندیشه قرآنی است و بر اهمیت منش و رفتار لقمان، به عنوان تجلی عینیِ حکمت در عرصه انسانی، تاکید می‌ورزد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع تفسیری و روایی، به بررسی مسیرهای دستیابی به حکمت، با تمرکز ویژه بر شخصیت و سبک زندگی لقمان حکیم می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از منظر قرآن، حکمت صرفاً به معنای دانش نظری یا مهارت ذهنی نیست؛ بلکه بیانگر یک واقعیت وجودی و یک اشراق الهی است که انسان از طریق آن به بصیرت عمیق، عقلانیت اخلاقی، و توانایی تصمیم‌گیری متوازن و عادلانه دست می‌یابد. بررسی آیات قرآن و روایات مربوط به لقمان آشکار می‌سازد که دستیابی وی به حکمت، حاصل یک فرآیند تکوینی و تدریجی بوده است که زیربنای آن، توحید، شکرگزاری آگاهانه نسبت به نعمات الهی، تواضع، پرهیز از تکبر و خودشیفتگی، صبر در برابر شداید، دوری از امور بیهوده و التزام عملی به فضایل اخلاقی بوده است. بر اساس تحلیل‌های ارائه‌شده، نتیجه نهایی این مطالعه آن است که در اندیشه قرآنی، حکمت صرفاً یک موهبت ناگهانی یا محض نیست؛ بلکه فرآیندی پویا و تعلیم‌محور است که از طریق ایمان، عمل صالح، انضباط اخلاقی و تزکیه نفس محقق می‌گردد.