بررسی تاب آوری زیرسیستم های اجتماعی و اکولوژیکی از منظر رفتار زیست محیطی در مواجهه با خشکسالی نمونه مورد مطالعه: ساکنین محلۀ خلجای شهر اصفهان

مقدمه: تهدیدات اکولوژیکی زمینه‌ساز بروز نارسایی‌های اجتماعی هستند و در پاسخ، یکپارچگی زیرسیستم‌های اجتماعی-اکولوژیکی تعریف‌شده در شهر تاب‌آور، توان‌افزایی در مواجهه با مخاطرات محیطی را به‌همراه دارد.هدف پژوهش: پژوهش حاضر بررسی زیر‌سیستم اجتماعی از منظر رفتار زیست‌محیطی سطح محلی، در مواجهه با خشکسالی‌ اخیر شهر اصفهان را در گام‌های جزئی‌ترِ سنجش سطح آگاهی، درک حساسیت زیست‌محیطی و تعیین نوع رفتار زیست‌محیطی ساکنین محله‌ی خلجا دنبال می‌کند.روش‌شناسی: این تحقیق توصیفی- تحلیلی با نگاهی کاربردی هدف را در جامعۀ آماری ساکنین محلۀ خلجای اصفهان دنبال می‌کند. خروجیِ پرسشنامه‌ای ساختاریافته با آلفای کرونباخ 0.83 و روایی مورد تایید در حجم نمونۀ منتخب 160 نفری به روش تصادفی ساده از ساکنین به پیشنهاد spss sample power با توان آزمون بالای 80 درصد، آلفای 5 درصد و حداقل همبستگی 0.2 مورد سنجش قرار‌گرفت. آزمون کندال-بی برای مقایسه‌ی همبستگی‌ها در داده‌های رتبه‌ای و آزمون ناپارامتریک کروسکال-والیس، تبعی من ویتنی‌یو و اصلاح بنفرونی برای مقایسه‌ی میانگین‌ها استفاده شده‌است. رتبه‌بندی رفتارهای سهگانه‌ی زیست‌محیطی از طریق آزمون فریدمن، تبعی رتبه‌های علامت‌دار ویلکاکسون و اصلاح بنفرونی انجام شده‌است.یافته‌ها و بحث: آگاهی از مهاجرت و تنش‌های مردمی ناشی از خشکسالی بیشتر از فرونشست و ریزگردها گزارش می‌شود و گرایش مردم همچنان بر تمهیداتی برای کنترل و انطباق طبیعت با نیازهایشان می‌باشد. کاهش فردگرایی را می‌توان در پایین بودن میزان مشارکت زنان و جوانان در این جامعه مشاهده‌ کرد. میان متغیرهای مهاجرت و وابستگی شغلی رابطۀ معناداری مشاهده می‌شود و الزاماً درک حساسیت زیست‌محیطی به افزایش مشارکت منجر نمی‌شود و پیش‌بینی می‌شود عوامل مهم دیگری در مشارکت دخیل هستند. نتیجه‌گیری: تحلیل تجربه‌ی رفتارهای زیست‌محیطی در مواجهه با بحران خشکسالی اخیر نقش تاثیرگذار بالا بودن سطح آگاهی و مشارکت و حساسیت زیست‌محیطی را نشان می‌دهد و بر نمود رفتارهای مطلوب زیست‌محیطی در رفتارهای مسئولانه و آگاهانه تاکید می‌کند. شناخت چنین واقعیت‌های اجتماعی به ارائه‌ی راه‌حل‌های منطقی‌تر در شرایط بحرانی می‌انجامد.

investigating the social and ecological resiliency of subsystems in response to drought-induced environmental behaviors - a case study: residents of khalaja neighborhood in isfahan city

introduction: ecological threats are the cause of social failures, and in response, the integration of social-ecological subsystems defined in the resilient city brings empowerment in facing environmental risks. the perspective of resilience in conceptual foundations claims that this integration plays an important role in managing and controlling fluctuations, in the meantime, resilience is based on the social dimension. the social capacities of societies define this social core. social resilience is the main axis of adaptability of the concept of resilience. in the meantime, the recent 30-year drought, especially in iran, has created various environmental problems, and some of its manifestations are water stress, subsidence, fine dust, air pollution, migrations due to lack of water resources, political conflicts, and other problems. the studies of this article show that so far, no research has been done about the integrated social and ecological dimension of drought with a resilience approach. in this way, the goals mentioned below are determined for this research.the purpose of the research: the central aim of this article is to investigate environmental behavior within the context of socio-ecological resilience. the study specifically seeks to explore the social subsystem through a behavioral lens. examination of the local-level definition of the environment is conducted in response to the drought conditions in isfahan. for this purpose, according to background variables such as age, gender, education, and income, the level of environmental awareness, sensitivity, and participation will be measured and finally the type of environmental behavior will be determined.methodology:  this descriptive-analytical research has a practical perspective and its purpose is in the statistical population of the khalaja neighborhood of isfahan. the output of the structured questionnaire with cronbach's alpha was confirmed in a sample size of 160 people by simple random sampling at the suggestion of spss sample power calculation. primarily the non-parametric kruskal-wallis statistical test is used to compare the means for contextual variables. the friedman and wilcoxon statistical tests are used to rank environmental behaviors.findings and discussion:  awareness of migration and population stress due to recent drought are reported more than subsidence and dust. people are still more inclined to control and adapt nature to their needs than to adapt to existing conditions. the lower level of participation of women and youth in this society is a warning of individualism and there is a relationship between the variables of willingness to migrate, and job dependence. in a comprehensive conclusion derived from the conducted analyses, it can be affirmed that responsible and conscientious behaviors are not prevalent among the residents. although the majority acknowledges the dependency of their livelihoods on water, they express dissatisfaction with adapting to the prevailing conditions. the research analyses, conducted across different age groups to assess levels of participation, sensitivity, and environmental awareness, unveil notable disparities like environmental behavior experiences. notably, the levels of awareness, participation, and environmental sensitivity are higher in the adult age group compared to other cohorts. this observation extends to the evaluation of two additional variables, migration and income levels, signifying that the adult age group is more inclined to incur a higher cost of water rather than resorting to migration due to water scarcity. these findings underscore the significance and value attributed to the adult age group and the nature of their environmental behavior experience, implicitly contributing to the enhancement of their environmental knowledge.