ارزیابی قوانین شهری ایران با رویکرد سلامت شهری

مقدمه: مدیریت شهری از طریق اعمال قوانین شهری نقش مهمی در سلامت شهری ساکنان دارند. قوانین شهری خوب پایه‌ای برای موثر‌بودن برنامه‌ریزی و پایه توسعه شهری پایدار محسوب می‌شوند. در شرایطی که قوانین به درستی تدوین نشده‌اند یا زیرساخت‌های حقوقی ضعیفی برای اجرای آنها وجود دارد،  نابرابری‌های قدرت (سیاسی، مالی، فنی و فرهنگی) ممکن است برنامه‌ریزی را از تمرکز بر سلامت عمومی دور کرده و به ارزش زمین برای کسانی که منابع را در اختیار دارند معطوف کند. بنابراین وجود ابزاری برای ارزیابی معیار کیفیت قانون‌گذاری، ضروری است.هدف پژوهش: هدف اصلی پژوهش، ارزیابی قوانین شهری از نظر تطابق با مولفه‌ها و معیارهای سلامت شهری و همچنین معیارهای یک قانون باکیفیت است.روش‌شناسی: با استفاده از روش محتوای کیفی و کمی جهت‌دار، به ارزیابی قوانین اصلی و پایه‌ای جاری شهرسازی ایران در سطح ملی، در دو بعد محتوا و عملکرد از جهت سلامت شهری پرداخته ‌شده‌است.یافته‌ها و بحث: میانگین امتیاز مولفه‌های عملکردی قوانین منتخب برابر با 2.6 است و محتوایی برابر با یک است. نتایج نشان می‌دهد میانگین امتیاز بعد محتوایی و عملکردی در قانون تعاریف محدوده و حریم شهرها و روستاها و شهرک و نحوه تعیین آنها شهر برابر با (1.9) است که در مجموع بیشترین امتیاز را نسبت به سایر قوانین بدست آورده‌است. میانگین امتیازهای مولفه‌های محتوایی و عملکردی نشان‌دهنده آن است که قوانین پایه و اصلی شهرسازی ایران به لحاظ کیفیت (عملکرد) و محتوا (سلامت شهری) اختلاف ناچیزی با یکدیگر دارند و در هر دو بعد دارای ضعف اساسی هستند.نتیجه‌گیری: بررسی‌ها نشان می‌دهد که مجموعه قوانین پایه و اصلی شهرسازی ایران، به مولفه‌های سلامت شهری کمتر معطوف شده‌اند. در قوانین شهری ایران فقط مولفه‌ سلامت شهری، طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه شهری، منطقه‌ای و ملی است که نسبتا موردتوجه قرار گرفته‌است. میانگین امتیاز مولفه‌های عملکردی نیز نشان‌دهنده کیفیت نامطلوب قوانین است. تنها مولفه‌ دسترس‌پذیری قوانین امتیاز مطلوب را بدست آورده است.

assessment of urban laws in iran with urban health approach

introduction: throughout history, cities have evolved in response to threats about health and other forms of security. urban planning laws in england, france, and the united states were enacted to address the consequences of industrialization and poor sanitary conditions.the examination of the reasons and the legislative process in leading countries in urban planning shows that urban planning laws were directly intended to enhance the health of citizens. nowadays, with rapid urbanization worldwide, cities face numerous challenges. addressing these challenges to improve urban health and quality of life involves enhancing the quality of urban environments, ensuring justice, providing infrastructure and public services, and controlling construction and density. establishing cities and defining their boundaries, overseeing transport systems, delineating the scope of authorities and duties, and decision making structures are all responsibilities of urban laws.good urban laws are the foundation of effective planning and sustainable urban development. in the absence of sound planning laws or resources to make changes in unhealthy urban areas, health outcomes can be negative. weak laws or poor infrastructure for their enforcement can result in inappropriate policies and allow inequalities in power (financial, political, technical, and cultural) to shape planning away from supporting public health, focusing instead on land value for those who control the resources. therefore, ensuring that planning laws function effectively often requires continuous evaluation due to changing conditions and needs. having tools to assess the quality of legislation and identify key features or their absence is crucial.the purpose of the research: this research aims to assess urban laws in terms of their alignment with the components and criteria of urban health, as well as the quality of these laws.methodology: the most important urban planning laws in iran have been selected for this purpose. although, despite scattered efforts in the last two to three decades, a comprehensive law under the title of planning act has not yet been developed, the set of selected laws in this study (such as the law establishing the supreme council of urban planning, the law on renaming the ministry of development and housing, and …) serve the same function. the assessment was conducted at the national level, using both qualitative and quantitative content analysis methods.findings and discussion: the results show that the average score for the performance components of the selected laws is 2.6, and the average score for the content components is 1. the combined score for content and performance in the law defining the boundaries of cities, villages, and towns is 1.9, the highest among the laws. laws of municipality, the creation of new cities, renaming the ministry of reconstruction and housing to the ministry of housing and urban development, and the establishment of the supreme council of architecture and urban planning of iran scored above 1.5, while other laws scored below 1.5. these scores indicate that iran's basic and principal urban planning laws have minimal differences in quality (performance) and content (urban health), with both aspects showing significant weaknesses.