معناپردازی اسطوره‌ها در عرصۀ رمان‌های فارسی (با تکیه بر بازیابی هویت ملی) تراژدی کمدی پارس، سوگ مغان

امروزه، ژانر رمان به‌دلیل ویژگی چندصدایی و عقل‌‌گرایی، بهترین و مناسب‌ترین فرم برای نمایش زندگی واقعی است؛ از آنجایی که زندگی واقعی هیچ ملّتی نمی‌تواند جدا و بریده از گذشتۀ فرهنگی او باشد، از این‌رو رویدادهای اجتماعی سبب بازنویسی اسطوره‌ها در قالب رمان می‌شود. از طرفی پاسخ به پرسش «من کیستم؟»، از پرسش‌های اساسی بشر و از نوترین مباحث عصر مدرن و پسامدرن است که نگاه بسیاری از اندیشمندان علوم انسانی و اجتماعی را به‌سوی خود کشانده است. در جستار پیش‌رو، معناپردازی اسطوره‌ها در عرصۀ رمان‌های فارسی به‌گونه‌ای است که گاهی نویسندگان رمان‌های «تراژدی - کمدی پارس و سوگ مغان»، خوانش‌های نو و متفاوتی از اسطوره‌ها دارند و برای بازگشت به گذشتۀ پرافتخار و تقویت انگیزه‌های بازیابی هویت ملی، به بازنمایی آن می‌پردازند. این پژوهش که با رویکرد بینامتنی و تحلیل محتوا صورت گرفته است، به نمادشناسی به‌عنوان یکی از زمینه‌های مرتبط با معناشناختی توجه کرده است. با توجه به ارتباط رمان و اسطوره و اهمیّت فرهنگ و هویت ملی، نویسندگان رمان‌ها یادآور شدند که هویت ملی ایرانیان دچار ضعف و سستی شده است، همچنین از آرمان‌های نابود شدۀ ملتی سخن گفتند که همواره گرفتار کینه‌توزی و خیانت بوده است و با اشاره به مرگ قهرمانان و نیکان، از بی‌عدالتی و فجایع انسانی در دوره‌های مختلف تاریخی سخن رانده‌اند.

the myths semantics in persian novels (with an emphasis on the reconstruction of national identity): the cases of 'persian tragicomedy' and 'the lament of the moghan'

the novel, due to its polyphonic nature and rational framework, is the most effective literary form for portraying real life. since no nation's reality can be entirely detached from its cultural past, social events often lead to the reinterpretation and rewriting of myths within novels. furthermore, the question who am i? remains one of the fundamental existential inquiries of humanity and a central theme in modern and postmodern thought, drawing the attention of scholars in the humanities and social sciences. this study examines the mythological semantics in persian novels, particularly in persian tragicomedy and the lament of the maghan. these novels provide novel and diverse readings of myths, utilizing them as a means to reconnect with a glorious past and strengthen the motivations for reconstructing national identity. employing an intertextual approach and content analysis, this research highlights symbolism as a fundamental component of making meaning. considering the intrinsic relationship between mythology and novels, alongside the significance of culture and national identity, the authors of these works emphasize the fragility and erosion of iranian national identity. they reflect on the lost ideals of a nation persistently entangled in animosity and betrayal. through depictions of the demise of heroes and virtuous figures, they evoke themes of injustice and human catastrophe across various historical periods.