بررسی استعاره‌های هستی‌شناختی با حوزه مبدا آب در مثنوی معنوی

وجود مفاهیم و تجارب انتزاعی در حیطه‌ درک و شناخت عرفانی، عارفان سخن‌ور را بر آن داشته تا برای تفهیم، تفاهم و بیان دنیای غیرملموسِ «حال» از مفاهیم ملموس و عینیِ «قال» کمک بگیرند. این تمهیدِ عارفان سخن‌ور در چارچوب نظریه‌ استعاره مفهومی قابل طرح و بررسی است. مطابق آنچه در این نظریه مطرح می‌شود، استعاره صرفاً شگردی زبانی برای زیبایی‌آفرینی نیست، بلکه شیوه‌ای برای اندیشیدن و درک جهان هستی است. جستار حاضر برآن است تا در چارچوب نظریه‌ استعاره مفهومی به بررسی استعاره‌های هستی‌شناختی (یکی از انواع استعاره‌های مفهومی) با حوزه‌ مبدا آب و واژگان مرتبط با آن (نظیر دریا، رود، باران و...) در مثنوی معنوی بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که در مثنوی حوزه‌ مبدا آب و واژگان مرتبط با آن در بیان کدام حوزه‌های مقصد به‌کار رفته‌اند؟ نویسندگان برای پاسخ‌گویی به این پرسش‌، ابتدا متن مورد نظر را واکاوی و شواهد مرتبط با پژوهش حاضر را استخراج کرده، سپس به شیوۀ توصیفی تحلیلی، به بررسی داده‌های پژوهش پرداخته‌اند. دستاورد پژوهش بیانگر آن است که مولوی در مثنوی با بهره‌گیری از حوزۀ مبدا آب مفاهیم انتزاعی متعدد و متنوعی چون رحمت، جان، عقل، دل و... را مطرح و گاه با استفاده از واژگان مرتبط با آب تلاش کرده است نگرش‌ها و برداشت‌های متفاوت نسبت به این امور انتزاعی را نیز تبیین کند.

investigating ontological metaphors with the origin of water domain in masnavi manavi

the abstract concepts and experiences in the mystical understanding and cognition field has led the rhetorician mystics to seek help from the concrete and objective concepts of words to understand and express the intangible world of present. this skill of the rhetorician mystics can be proposed and investigated in the framework of the theory of conceptual metaphor. according to what is proposed in this theory, metaphor is not just a lingual method for creating beauty, but a method for thinking and understanding the universe. the present study will examine the ontological metaphors, one of the conceptual metaphors, with the origin of water domain (such as sea, water, rain, and...), in framework of conceptual metaphor in masnavi manavi, and to answer the question that: in the masnavi, the origin of water domain and its related words are used to express which areas of the destination? to answer this question, the authors have first investigated the text in question and extracted the evidence related to the present study, and then analyzed the research data in a descriptive-analytical method. the result of the research shows that maulavi has presented many and varied abstractions such as the mercy, soul, intellect, and heart and sometimes by using words related to water has tried to explain the different attitudes and perceptions of these abstract matters.