چگونگی مفهوم‌سازی عشق در دیوان عنتره‌ بن شداد با رویکرد شناختی

بر اساس نظریات لیکاف و جانسون (1980)، استعاره پدیده‌ای شناختی است که در نظام مفهومی بشر جای دارد و علاوه بر ادبیات در زبان روزمره نیز جاری است؛ اما زبان ادبی خصوصاً شعر بیانی متفاوت از زبان روزمره است. در حقیقت ظرافت‌های بیانی شعرا پرده از نوع تفکر و بینش آنان برمی‌دارد. عنتره‌ بن شداد یکی از شعرای جاهلی و سراینده معلقات است که در کنار مفاهیم پرتکرار دورۀ جاهلی، مفهوم عشق در شعر ایشان جایگاه ویژه‌ای دارد. در این پژوهش تلاش شده است که با رویکرد شناختی و در چارچوب روش توصیفی _تحلیلی به چگونگی مفهوم‌سازی عشق در دیوان عنتره‌ پرداخته شود. به این منظور از میان اشعار وی مفاهیمی که عشق را به ذهن متبادر می‌کند استخراج و تحلیل می‌شود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که استعاره‌های مفهومی عنتره در حوزۀ عشق متاثر از زندگی دورۀ جاهلی و زندگی شخصی اوست یعنی شاعر با تکیه به همان مبادی تجربی زیستی و محیطی جاهلی عشق را مفهوم‌سازی کرده است و استعاره‌های مفهومی حوزۀ عشق در شعر وی عبارت‌اند از عشق متحرک است، عشق مظروف چه اندامی است، عشق امر لذت‌بخش است، عشق آتش است، عشق قاتل است، عشق نابودی و خواری است، عشق اسارت است. در باب فراق و دوری نیز شاهد استعاره‌های هجران بیماری و وصال درمان است، فراق قاتل است، وصال بهشت، هجران جهنم است، هستیم.

how to conceptualize love in antar bin shaddad divan with a cognitive approach

in new studies in the field of cognition، the limitation of metaphor to the field of literature and rhetoric is eliminated، and metaphor is a cognitive phenomenon that is a diagram of how to construct abstract categories in the human mind. this cognitive phenomenon also occurs subconsciously in the language of ordinary human beings in everyday language، however، in the language of poetry there are differences in the expression of mental categories; therefore، in the light of cognitive theories، the type of literary thought and insight can be obtained by analyzing literary texts. the language of poetry is the manifestation of romantic concepts. the poetry of the pre-islamic period is important in arabic literature and does not seem to be an exception to this rule. this article examines the concept of the field of love in the poetry of antar bin shaddad with the cognitive approach of likaf and johnson (1980). from his poems، concepts that evoke love are extracted and analyzed. the results show that the conceptual metaphors of antara in the field of love are influenced by the life of the pre-islamic period and his personal life. his poems are moving love، what is the object of love، love is pleasurable، love is fire، love is murderer، love is destruction and humiliation، love is captivity. regarding separation and distance، we also see metaphors of the sorrow of illness and the carpenter of healing، the parting is the killer، the carpenter of heaven، the carpenter of hell، we are.