نقش واسطه‌ای ابعاد سرشتی شخصیت در رابطه سیستم های مغزی رفتاری با اعتیاد اینترنتی دانشجویان

گسترش روزافزون استفاده از اینترنت، عدم استفاده صحیح از آن و جستجوهای غیر هدفمند نه تنها دانشجویان را از رسالت اصلی آن ها در دانشگاه دور می کند، بلکه با اتلاف وقت می تواند تاثیر سویی بر وضعیت تحصیلی آنان بگذارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی گری ابعاد ویژگی های سرشتی شخصیت در رابطه بین سیستم های مغزی رفتاری با اعتیاد اینترنتی در دانشجویان بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی و همبستگی بود. جامعه ی پژوهش حاضر کلیه دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه غیرانتفاعی اشرفی اصفهانی در سال 1401 به تعداد 3500 نفر بودند. از بین دانشجویان این دانشگاه ، 346 دانشجو بر اساس نمونه گیری در دسترس، اطلاعات مورد نیاز پرسشنامه ی شخصیت گری ویلسون (1989)، پرسشنامه ی سرشت و منش کلونینجر (1994) و پرسشنامه ی اعتیاد به اینترنت یانگ (1998) را تکمیل نمودند. پایایی ابزار در پژوهش حاضر با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه سرشت و منش 0.71 ، پرسشنامه شخصیت گری ویلسون 0.76 و پرسشنامه اعتیاد به اینترنت 0.87 به دست آمد که مطلوب می باشد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از الگویابی معادله ساختاری و با استفاده از نسخه 22 نرم افزار ایموس و اس.پی.اس.اس انجام شد.

یافته ها نشان داد پشتکار و نوجویی به صورت مثبت و آسیب پرهیزی به صورت منفی بر اعتیاد به اینترنت اثر دارند. رابطه بین پاداش وابستگی بر اعتیاد به اینترنت معنا دار نشد. اثر مستقیم سیستم های بازداری رفتاری با اعتیاد به اینترنت 0.371 و اثر مستقیم سیستم های فعال ساز رفتاری با اعتیاد به اینترنت 0.382- و هر دو در سطح 0.01 درصد معنادار است. همچنین اثر غیر مستقیم سیستم های بازداری رفتاری و فعال ساز رفتاری بر اعتیاد به اینترنت از طریق ابعاد سرشتی شخصیتی به ترتیب 0.137+ و 0.146- معنا دار بود . در بین ابعاد سرشتی شخصیت نقش میانجی گری جزیی پشتکار تایید شد. از این نتایج می توان در آسیب شناسی اعتیاد به اینترنت و پیشگیری از ابتلای به آن استفاده کرد و روش های آموزشی مناسب را برای پیش گیری افراد در گروه های هدف به کار برد.

the mediating role of temperament dimension of personality in the relationship between behavioral brain systems and students internet addiction

the aim of the present study was to investigate the mediating role of personality traits in the relationship between brain-behavioral systems and internet addiction in college students. the current research was descriptive and correlational. the statistical population was all students studying in the ashrafi esfahani non-profit university in 2022, in the number of 3500 people. among the students of these universities, 346 students, based on the available sampling, completed the information required by gray wilson's personality questionnaire (1989), cloninger's temperament and personality questionnaire (1994) and yang's internet addiction questionnaire (1998). the reliability of the tool in the present study was obtained using the cronbach's alpha coefficient of 0.71 for the temperament and character questionnaire, 0.76 for the gary wilson personality questionnaire and 0.87 for the internet addiction questionnaire, which is favorable. statistical analysis was performed using structural equation modeling(sem) and using version 22 of amos and spss software. the findings showed that novelty seeking have a positive effect, persistence and harm avoidance have a negative effect on internet addiction. the relationship between reward dependency and internet addiction was not significant. the direct effect of behavioral inhibition systems with internet addiction is 0.371 and the direct effect of behavioral activation systems with internet addiction is -0.382 and both are significant at the 0.01% level. also, the indirect effect of behavioral inhibition and behavioral activator systems through personality dimensions of nature was significant. the indirect relationship of behavioral activation on internet addiction was -0.146 and the indirect relationship of behavioral inhibition on internet addiction was +0.137. among the personality dimensions of temperament, the partial mediating role of persistence was confirmed.