بررسی تغییرات مکانی و زمانی پارامتر کمی منابع آب زیرزمینی با استفاده از روش میان یابی وزن دهی فاصله معکوس (مطالعه موردی: دشت مشهد)

مدیریت منابع آب به ویژه آبهای زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه خشک از اهمیت خاصی برخوردار است. عدم شناخت صحیح و بهره برداری بی رویه در این مناطق خسارت جبران ناپذیر مانند افت شدید و غیر قابل برگشت سطح آب زیرزمینی، کاهش دبی چاه ها و قنوات، تغییرات الگوی جریان آب زیرزمینی را به دنبال خواهد داشت. در این پژوهش، به بررسی تغییرات مکانی و زمانی سطح آب زیرزمینی آبخوان دشت مشهد، واقع در استان خراسان رضوی، با استفاده از شبکه پایش سطح آب زیرزمینی، در دوره آماری یازده ساله (1400-1390)، به کمک روش میانیابی وزن دهی فاصله معکوس ( idw ) پرداخته شد. بدین منظور آمار 62 حلقه چاه مشاهدهای در طی دو دوره آماری پنج ساله (1395-1390 و 1400-1395) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان می دهد رسیدن به عمق آب زیرزمینی در این آبخوان برای دوره زمانی تعیین شده به طور متوسط در پنج سال اول 0/36 متر و در پنج سال دوم 0/32 متر افزایش یافته است که بخش های مرکزی، جنوب شرقی و شمال غربی بیشترین میزان برای رسیدن به سطح آب زیر زمینی را دارند. همچنین، هیدروگراف معرف آبخوان مشهد نشان می دهد در طی دوره 11 ساله عمق آب زیرزمینی به طور متوسط سالانه 0/33 متر با کاهش مواجه شده است.

investigating spatial and temporal changes of quantitative parameters of underground water resources using inverse distance weighting interpolation method (case study: mashhad plain)

introductionthe management of water resources, especially groundwater in arid and semi-arid regions, is of particular importance. inaccuracy of recognition and indiscriminate exploitation in the following prospects will lead to irreparable damage such as a sharp and irreversible drop in the underground water level, a decrease in the flow rate of wells and canals, and changes in the pattern of groundwater flow. according to the investigations, the analysis of changes in the underground water level of mashhad plain in 2018 was not studied and this study was observed among the researchers. for this purpose, this research, to investigate the spatial changes and the underground water level of mashhad plain in razavi khorasan province using the underground water level monitoring network (observation wells) in the 11-year statistical period (2011-2021) with the help of weighted interpolation method. inverse distance decimation (idw) was discussed.materials and methodsthe catchment area of qara qom is a mountainous region, so 35% of it is plain and the rest includes highlands and mahor hills. the maximum height of the basin at binaloud peak is 3249 meters the minimum at the outlet is 880 meters and its average height is 1800 meters above sea level. the mashhad plain, which is a part of this basin, has an area of 9910 square kilometres, of which 3776 square kilometres are plains and 6133 square kilometres are highlands.