تلفیق روش های هیدروشیمیایی و آماری جهت ارزیابی کیفی منابع آب زیرزمینی دشت زیدون، استان خوزستان

دشت زیدون با مساحت تقریبی 370 کیلومتر مربع، در جنوب‌غرب شهرستان بهبهان در فاصله تقریباً 180 کیلومتری شهرستان اهواز در استان خوزستان واقع شده است. به منظور شناخت ویژگیهای هیدروژئوشیمیایی منابع آب زیرزمینی و تعیین عوامل طبیعی موثر بر کیفیت آن، از 11 محل در بهار 1400 نمونه برداری انجام شده است. در این مطالعه جهت بررسی پارامترهای موثر بر کیفیت آب زیرزمینی آبخوان دشت زیدون از تلفیق روشهای گرافیکی پایپر و نمودارهای هم ارزش و روشهای آماری تحلیل عاملی، ضرایب همبستگی و تحلیل خوشه ای استفاده شده است. در گام اول با استفاده از داده های گردآوری شده، نمودار پایپر و نمودارهای هم ارزش ترسیم گردید و با لاگ های ترسیم شده از بخش های مختلف دشت مقایسه شد و در گام بعدی از روش تحلیل عاملی جهت به دست آوردن جدول ماتریس همبستگی براساس ضریب پیرسون برای پارامترهای شیمیایی استفاده شد که میزان همبستگی بین یون های سدیم و کلرید (0.942=r2) و همچنین کلسیم و سولفات (0.949=r2) نشان داده شده است. در نهایت نتایج به دست آمده از روش های هیدرو شیمیایی با نتایج حاصل از روش آماری مورد مقایسه قرار گرفت و در هر دو روش کیفیت آب زیرزمینی دشت زیدون یکسان مشاهده شده است.

integration of hydrochemical and statistical methods to evaluate the chemical quality of groundwater resources in the zeydon plain, khuzestan province

introductionthe zeydon plain with an area of approximately 370 km2 is located in the southwest of behbahan city and at a distance of approximately 180 km from ahvaz city in khuzestan province. the geological formations in the study area include gachsaran, mishan, aghajari and bakhtiari. the zohreh river is an important surface water resource in the area and to some extent recharging some parts of the zeydon plain and virtually partially discharging the aquifer. the main purpose of this research is to detect the hydrogeochemical characteristics of groundwater resources and to determine the geogenic and human activities affecting the groundwater quality of the area. to reach the goal, a combination of graphical and statistical methods has been taken into account. the dominant water type in the plain is sodium chloride and the principal component analysis (pca) and hierarchical cluster analysis (hca), indicated two geogenic factors. the first factor depicted the strong relationship between sodium and chloride and the second factor displayed a robust correlation between calcium and sulphate.material and methodto assess the hydrochemical quality of groundwater, from 11 sampling stations samples were collected and analyzed for major ions in the spring of 1400.