ارائه مدلی از عوامل موفقیت خوشه‌های صنعتی در صنایع کوچک و متوسط با استفاده از تحلیل مضمون

یکی از برجسته‌ترین استراتژی‌های که منجر به توسعه اقتصادی کشور می‌شود موضوع ایجاد خوشه‌های صنعتی در مناطق مختلف است و توجه به عوامل موفقیت این خوشه‌ها نقش حیاتی در پیشرفت یک منطقه دارد؛ بنابراین این تحقیق در مرحله اول با استفاده از روش تحلیل مضمون، شاخص‌ها و مولفه‌های موفقیت خوشه‌های صنعتی استخراج، و در مرحله دوم با استفاده از روش پیمایشی عوامل ارزیابی شدند. نمونه آماری در مرحله اول خبرگان و صاحب‌نظران (25 نفر) و در مرحله دوم مدیران صنایع کوچک و متوسط در خوشه‌های صنعتی (125 نفر) بودند. جهت سنجش روایی مولفه‌های پژوهش از روش روایی محتوا از شاخص cvi (مقدار 79%) و جهت پایایی آن‌ها از معیار ارزیابی اعتبار تحلیل کیفی با استفاده از ضریب کاپای کوهن (مقدار 76%) که یک معیار آماری توافق درون ارزیاب یا توافق درون نویس برای موارد کیفیتی است استفاده شد. جهت ارزیابی مولفه‌ها و شاخص‌های استخراج‌شده از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد به صورتی که پایایی آن با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (مقدار 73%) و روایی آن با استفاده از روش محتوایی (خبرگان) آزمون شد. برای تحلیل پژوهش از نرم‌افزار spss17 و نرم‌افزار lisrel8.80 استفاده شد. نتایج نشان داد که تعداد 133 شاخص یا کد اولیه؛ 39 تم فرعی و تعداد 14 تم اصلی در نتیجه تحقیق استخراج شدند و مولفه‌های اصلی به ترتیب اهمیت بر مبنای تحلیل داده‌ها شامل: زیرساخت‌ها (7/28)، بهبود محیط کسب‌وکار (7/09)، قوانین (7/07)، حمایت مالی (7/02)، زنجیره تامین (6/25)، شبکه‌سازی دانش (6/20)، بازاریابی (6/19)، منابع انسانی (5/80)، ارتباط خوشه‌ها (5/80)، عملکرد (5/76)، کارآفرینی (5/68)، توسعه صنایع (5/20)، مشارکت (4/98) و فنآوری (4/29) بود.

presenting a model of the success factors of industrial clusters in small and medium industries using thematic analysis

one of the most prominent strategies that lead to the economic development of the country is the creation of industrial clusters in different regions, and paying attention to the success factors of these clusters plays a vital role in the development of a region. therefore, in the first stage of this research, the success indicators and components of industrial clusters were extracted using thematic analysis method, and in the second stage, factors were evaluated using the survey method. the statistical sample in the first stage was experts (25 people) and in the second stage, the manager of small and medium industries in industrial clusters (125 people). to measure the validity of the research components, the content validity method of the cvi index (value 79%) was used, and for their reliability, cohen's kappa coefficient (value 76%) was used. in order to evaluate the extracted components and indicators, a researcher-made questionnaire was used, so that its reliability was tested using cronbach's alpha test (value 73%) and its validity was tested using the content method (experts). spss17 software and lisrel8.80 software were used to analyze the research. the results showed that the number of 133 indicators or primary codes; 39 sub-themes and 14 main themes were extracted as a result of the research, and the main components in order of importance based on data analysis include: infrastructures (7/28), improving the business environment (7/09), laws (7/07), financial support (7/02), supply chain (6/25), knowledge networking (6/20), marketing (6/19), human resources (5/80), cluster communication (5/80), performance (5/76), entrepreneurship (5/68), industrial development (5/20), participation (4/98) and technology (4/29).