سنجش «خودشیفتگی» در شخصیت گرشاسب بر پایۀ نظریّۀ ژاک لکان

در مقالۀ پیشِ‌رو، برآنیم تا با معرفی «خودشیفتگی» و دیگر مفاهیم مرتبط، ازجمله «امر خیالی»، «مرحلۀ آیینه‌ای» و «غیر بزرگ» از دیدگاه ژاک لکان، این پدیدۀ روانی را در شخصیت گرشاسب در گرشاسب‌نامه بررسی و تحلیل کنیم. این پژوهش نشان می‌دهد که ضحاک سبب ایجاد خودشیفتگی در گرشاسب می‌شود؛ زیرا برای او به‌مثابۀ‌ «غیر بزرگ» است. این خودشیفتگی در شخصیت گرشاسب به اوج خود می‌رسد، تا جایی که او را بسیار بی‌رحم و خودرای می‌کند. اعمال و رفتارهای وی ازجمله نبرد با اژدهایان، زورآزمایی، خودنمایی و غرور نیز ریشه در خودشیفتگی او دارد. با سرنگونی ضحاک، خودشیفتگی گرشاسب نیز از بین می‌رود و تبدیل به شخصیتی آرام و صلح‌طلب می‌شود. در این پژوهش، تاثیر خودشیفتگی وی بر دیگر شخصیت‌ها و در کل، بر روند داستان نیز تحلیل می‌شود. دستاورد پژوهشِ حاضر، همچنین به ما نشان می‌دهد که اسدی توسی در پردازش شخصیت گرشاسب، تا چه حد موفق بوده و چقدر توانسته است همراه با حفظ صفات حماسی و اسطوره‌ای او، بُعد روانی وی را نیز به واقعیت نزدیک کند.

a lacanian investigation of narcissism in the character of garshasb

in the present article, through a presentation of narcissism and other concepts such as the imaginary, mirror stage, and the other from the point of view of jacque lacan, we try to study and analyze this psychoanalytical phenomenon in the character of garshasb in the garshasb-nameh. this study shows that zahak creates the sense of narcissism in garshasb, because he plays the role of 'the other' for garshasb. garshasb's narcissism reaches its climax so as to turn him into a cruel and opinionated character. his deeds and behavior such as fighting dragons, toughness, flaunting and arrogance are rooted in his narcissism. with zahak overthrown, garshasb's narcissism subsides and he becomes a calm and peaceful character. in this research, the effect of his narcissism on other characters and on the overall progress of the story will be analyzed. the findings also showed how successful asadi-toosi was in the characterization of garshasb and how well he had realized the psychological aspects of the character, keeping his epic and mythological attributes.