تحلیل نشانه - معناشناختی گفتمان روایی « ضحاک و فریدون» براساس نظریۀ گرمس

نشانه-معناشناسی روایی بر دو اصل کنش و تغییر استوار است. کنشگران در این نظام اغلب براساس برنامه‌های از پیش تعیین‌شده پیش می‌روند تا به معنایی مطلوب دست یابند. به‌نظر می‌رسد که در بافت داستان‌های اسطوره‌ای گفتمان‌غالب، گفتمان منطقی-روایی است. در این جستار، داستان «ضحاک و فریدون» از شاهنامه فردوسی را ازمنظر نشانه–معناشناسی به‌روش توصیفی-تحلیلی واکاوی می‌کنیم تا نشان دهیم که تمامی مولفه‌های روایی داستان به‌سوی تغییر شرایط معنایی پیش می‌روند. نتایج حاکی است که این گفتمان پویاست و در انتهای داستان وضعیت اولیه به‌گونه‌ای به وضعیت ثانویه تغییر یافته که  شرایط آن‌گونه که در ابتدا بوده، نیست. مراحل تحول کلامی این گفتمان در چهار مرحله عقد قرارداد، توانشی، کنشی و ارزیابی خلاصه می‌شود. ارزش مطرح برای هر دو شخصیت اصلی این داستان، مادی است. ضحاک در پی تاج و تخت و فریدون در پی نابودی حکومت ضحاک است. نظام کنشی–معنایی این گفتمان براساس شناسه مکانی به مکان‌های خودی، کنشی و واسطه‌ای قابل‌تقسیم است.

a semiotic analysis of zahak and fereydoun based on geremas' theory

the narrative semiotics is based upon the two facts of action and change. actors often go on by predetermined programs in this field until they reach appropriate meanings. it seems that the dominant discourse is a logical and narrative phenomenon underlying the structure of mythic stories. in this inquiry, we will study the story of the zahak and fereydoun from the shahname composed by ferdosi from a semiotic perspective and a descriptive-analytic approach to showing that all narrative components of the story go to alter the semantic features. the results showed that the discourse is dynamic, and at the end, the elementary situation changes to a secondary situation. zahak wishes to attain the throne while fereydoun wishes to destroy this government: the stages of language transition are described in the four stages of contract, potential, passive, and analytic. the passive-semantic structure of this discourse is dividable into personal, passive and intermediate places according to their locality.