رنگ و نیرنگ در حماسه‌ ملی ایران

کشف نقطه‌ آسیب‌پذیری قهرمانان بر پایه‌ اصل حماسی نیرنگ استوار است و شیوه‌ای که برای این منظور پیدا می‌شود بر محور جادو و اطلاعاتی است که ژرف ساخت آن برتری یک پهلوان را در میدان نبرد رقم می‌زند. دست‌یابی به نقطه‌ شکست‌پذیری قهرمان کار هر کسی نیست و جنگجویان معمولی نمی‌توانند به آن دست‌یابند. سیمرغ می‌تواند راز این قهرمانی را به قهرمان بیاموزد و در مورد آشیل نیز این گونه است یعنی کسی که راز رویینه نبودن پاشنه‌ او را می‌داند او را گرفتار می‌سازد. در شاهنامه هم عامل پیروزی قهرمانان همیشه تیر و تیغ و شمشیر پهلوان نیست بلکه گاهی اوقات سلاحی ناپیدا که در وجود قهرمان است یعنی نیرنگ یگانه عامل شکست دشمن می شود. در این اثر بزرگ در غالب داستان‌ها، عقل و اندیشه و خردورزی غلبه دارد اما در عین حال فریب و نیرنگ و جادو نیز از ابزار جنگیِ قهرمانان و ضد قهرمانان است منتهی مزیت بزرگ شاهنامه در پرداخت داستان‌های خود چنان است که پهلوانان آن از این ابزار جنگی که در میدان نبرد گونه‌ای از فرا واقعیت را دارد به عنوان آخرین چاره و درست زمانی که تمام شیوه‌های دیگر آزموده شده و نتیجه‌ای نداشته‌اند استفاده می‌شود. نتایج حاصله حاکی از آن است که فردوسی در تمام ادوار شاهنامه (اساطیری، پهلوانی و تاریخی) بیش از پنجاه بار از این مختصه بهره برده در حالی که پیرنگ و توالی منظم حوادث داستانیِ آن به گونه‌ای است که از سایر مختصات پهلوانی به هیچ وجه غفلت نورزیده است.

color and trickery in iran's national epic

discovering the vulnerable point of heroes is based on the epic principle of trickery, and the method found for this purpose is based on magic and information, the depth of which determines the superiority of a warrior on the battlefield. achieving the hero's invincibility point is not for everyone, and ordinary warriors cannot achieve it. simorgh can teach the hero the secret of this heroism, and this is also the case with achilles, that is, the one who knows the secret of his heel's absence will trap him. in the shahnameh, the reason for the victory of the heroes is not always the arrow, the blade and the sword of the hero, but sometimes an invisible weapon that is in the hero's existence, that is, the only trick that causes the defeat of the enemy. in this great work, in the majority of the stories, reason, thought and wisdom prevails, but at the same time, deception and trickery and magic are also among the war tools of heroes and anti-heroes, so the great advantage of the shahnameh in telling its stories is that its heroes use these war tools. which has a sort of surreality on the battlefield, is used as a last resort and just when all other methods have been tried and have had no results. the results indicate that ferdowsi used this motif more than fifty times in all periods of the shahnameh (mythical, heroic and historical), while the plot and orderly sequence of its story events are such that the other heroic motifs are not neglected in any way. it is illuminated.