تحریف تاریخ اشکانیان در روایت ملی- حماسی و علل آن

با آن‌که سلسله ی اشکانی، طولانی‌ترین دوره ی حکومتی در تاریخ ایران را دارند، در روایت ملی- حماسی ایرانی که در منابع اسلامی مندرج است، تاریخ این سلسله با اختصار زیادی آمده است. چنان که در بیشتر موارد، جز ذکر نام شاهان و اشاره به عدد سال‌های حکومت‌شان، چیز دیگری درباره ی آنها ندارد. این اختصار تا آن حدّ است که مدت زمان حکومت اشکانیان، به نصف زمان واقعی تقلیل یافته است. این قضیه تاکنون، فکر محققان بسیاری را به خود مشغول داشته و درباره علت این اختصار‌گویی نظراتی ابراز شده که فصل مشترک همه ی آنها، انتساب این امر به سیاست تعمدی ساسانیان است، ولی در خصوص علّت اتّخاذ این سیاست از سوی ساسانیان، تاکنون تعمق زیادی به عمل نیامده است. این مقاله درصدد است تا با روش تحقیق تاریخی و از طریق به پرسش کشیدن داده‌های موجود، چگونگی و علل این قضیه را مورد بررسی قرار دهد. این مقاله نشان می‌دهد که برخلاف مشهور، این تحریف نه معلول اعتقادات دینی و نه به دست موبدان، بلکه به دست اشراف دربار ساسانی و برای رفع مشکلات سیاسی- اجتماعی که دربار ساسانی و اشراف ایرانی، به صورت همزمان به آن گرفتار بودند، انجام شده است.

distortion of parthian history in the national-epic narrative and its causes

although the parthian dynasty has the longest period of government in the history of iran, in the iranian national-epic narrative contained in islamic sources, the history of this dynasty is very abbreviated. as in most cases, except mentioning the names of the kings and referring to the number of years of their rule, there is nothing else about them. this abbreviation is to the extent that the period of parthian rule has been reduced to half of the actual time. this case has occupied the thoughts of many researchers and opinions have been expressed about the reason for this abbreviation, the common denominator of all of which is the attribution of this to the deliberate policy of the sasanians, but regarding the reason for adopting this policy by the sasanians, so far, a lot of thought has been given to it has not been done. this article tries to investigate the ways and causes of this issue with the historical research method and by questioning the available data. this article shows that, contrary to popular belief, this distortion was not caused by religious beliefs, nor by the hands of the clergy, but by the nobles of the sassanid court and to solve the political-social problems that the sassanid court and the iranian nobles were facing at the same time.