ناکامی و پرخاشگری در رفتار اسفندیار با تکیه بر متن شاهنامه

اسفندیار، شاهزادۀ جوان و نیرومند ایرانی، فرزند خلف پدر قدرت طلب خود بود؛ گشتاسپ، پدر او، عقدۀ قدرت طلبی داشت و نمی توانست به‌آسانی تخت پادشاهی را به‌عنوان حق‌الزحمۀ جان‌فشانی‌های اسفندیار پرداخت نماید. او فرزندش را در رسیدن به آنچه خود وعده داده‌بود، ناکام گذارد. این مقاله سعی می کند به شیوۀ تحلیلی- توصیفی به نتایج روانی این ناکامی در اسفندیار بپردازد و به این سوال پاسخ دهد که ناکامی در رسیدن به تخت شاهی چگونه بر رفتار اسفندیار، به‌عنوان یکی از قهرمانان شاهنامه، تاثیر منفی گذاشت و اسفندیار با چه مکانیزمی توانست تنیدگی های روحی و روانی خود را تسکین ببخشد؟در مکتب روانکاوی، فرضیۀ ناکامی- پرخاشگری مطرح شده‌است و مضمون آن به این صورت می باشد که هرگاه کسی در تلاش برای دست یابی به هدفی ناکام بماند، سائق پرخاشگری در وی فعال می شود. پرخاشگری به‌عنوان رفتاری تعریف می شود که به صدمۀ شخصی، روحی، فیزیکی یا تخریب اموال منجر شود و زمانی پدید می آید که در برابر خواسته های مطلوب فرد، سدّی ایجاد شود. در مورد این شاهزادۀ جوان ایرانی نیز می توان این گونه برداشت نمود که فشار روانی ناکامی ها و تنیدگی ها در درون اسفندیار متراکم شد و ناخودآگاه، به‌صورت پرخاشگری، در رفتارش بروز یافت؛ بنابراین، او بدون اینکه متوجه باشد، خشم فشرده و انباشته‌شدۀ خود را با استفاده از مکانیزم دفاع روانی «جابه جایی» به رستم که منبع ناکامی او نبود، متوجه ساخت؛ برای همین نمی توانست نسبت به رستم و پیشنهادهای معقول او منعطف باشد تا از بروز فاجعه جلوگیری کند.

frustration and aggression in esfandiar''''s behavior based on the text of shahnameh

esfandiar, the young and powerful prince of persia, was the true son of his domineering father; goshtasp, his father, had hunger of power. he could not easily give the royal throne as fee to esfandiar because of his self-sacrifice. he disappointed his son in achieving what he had promised. this article tries to analyze the psychological consequences of this failure in esfandiar in an analytical manner. the following questions are also answered: how did failing to reach the royal throne affect the behavior of esfandiar as one of the heroes of the shahnameh? and how did he manage to soothe his mental and inner ailments. in the psychoanalytic school, the assumption of frustration-aggression has been proposed. and its aim is this: whenever anyone fails to achieve a goal, the motivation for aggression increases. aggression is defined as behavior that can lead to personal, spiritual, physical or property damage. and it happens when a barrier is created toward the presence of the desired object and the psychological pressure of his frustrations is gathered inside him. this is unconsciously shown as the expression of aggression in his manner. so, without being aware of his accumulated anger, by using the psychological defense mechanism of displacement, he vent his anger on rustam, who was not his source of failure. therefore, he could not be flexible with rustam and his rational proposals to prevent a disaster.