طراحی پارک صنعتی اکولوژیک در پالایشگاه گاز شهید هاشمی نژاد

مناطق صنعتی به لحاظ ساختاری و عملکردی تضاد آشکاری با محیط اطراف دارند و همواره در تقابل با محیط‌زیست بستر خود هستند. این مناطق هم بر کیفیت زیست‌محیطی بستر فیزیکی و هم بر سلامت جسمی و روانی کاربرانشان تاثیر چشمگیری دارند. پالایشگاه‌ها هم از این قاعده‌ی کلی سامانه‌های صنعتی مستثنی نیستند به خصوص که به واسطه‌ی ماهیتشان تعامل خاصی با بستر فیزیکی دارند. ایده‌ی پارک‌های صنعتی اکولوژیک به دنبال رشد و گسترش مفهوم اکولوژی صنعتی شکل گرفت و در آن طراحی و برنامه‌ریزی پهنه‌های صنعتی بر اساس اصول بنیادی حاکم بر اکوسیستم‌ها انجام می‌شود و تاکید اصلی بر درک، حفظ و احیای عملکردها و فرآیندهای حیاتی منظر است. تحقیق حاضر می‌کوشد تا با استفاده از مفاهیم بنیادی اکولوژی صنعتی و اکولوژی منظر و تلفیق آن با مبانی طراحی منظر به شیوه‌ای جامع برای طراحی پارک صنعتی اکولوژیک در پالایشگاه‌های نفت و گاز دست یابد. به این ترتیب، مفهوم منظر به عنوان چارچوبی تلفیقی برای طراحی اکولوژیک پهنه‌های صنعتی پیشنهاد می‌شود که در آن از تلفیق مدل لکه-کریدور-ماتریس با روش فتومونتاژ برای بررسی الگوهای اکولوژیکیِ مناسب برای طراحی پارک‌های صنعتی اکولوژیک استفاده می‌شود. با توجه به اهمیت صنعت نفت و گاز در ایران و گستردگی دامنه‌ی تاثیر پالایشگاه‌ها بر بستر طبیعی و فرهنگی، پالایشگاه گاز شهید هاشمی به عنوان نمونه موردی تحقیق انتخاب شده است.

design of ecological industrial park (eip) in shahid hasheminejad gas refinery

industrial areas due to the structural and functional contrast with the surrounding environment have always been at odds with their context. industrial areas have significant impacts on the environmental quality of their context and also on their users' physical and mental health. due to the specific interactions of the refineries with their natural context, they are not exempt from the rules of industrial systems. the case study of this research is chosen due to the importance of oil and gas industry in iran with addition to the extent of refinery's distributions and with the purpose of improvements in their environmental quality. following the development of researches about the concepts of industrial ecology, eco-industrial parks formed with an ecological approach in order to minimize resource use and conservation of nature. the application requirement of ecosystem principles for designing and planning of these sites have been considered due to the conservation of landscape functions and processes. in this research, eco-industrial parks design focusing on the concepts of industrial ecology and landscape ecology, and also combination of these approaches as a comprehensive approach is considered. in a broader perspective, concept of nurtured landscape is suggested for integration of these two approaches. in this regard, appropriate ecological patterns have been considered through applying the patch–corridor–matrix model, as well as photo montage method for measuring visual preferences in designing eco-industrial parks.