تحلیل و بررسی رویا انگاری وحی در سایه روایات

بررسی روایاتی که رویای صادقه را جزئی از اجزای نبوت و رویای انبیا را نیز وحی به شمار آورده‌اند و همچنین روایات متضمن شروع وحی‏ بر پیامبر(ص) با رویای صادقه، نگارنده را بر آن داشت که با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی عمیق‌تر مدالیل این روایات و نظرات صاحبنظران در این باب بپردازد. مساله اصلی این پژوهش، تبیین رابطه‌ی میان مدالیل روایات مذکور با رویای انگاری وحی و همچنین پاسخ به این سوال است که آیا رویای صادقه‏ی انبیا جزئی از وحی رسالی محسوب می‌شود یا نه ؟ نتایج پژوهش از این قرار است:  ماهیت وحی و رویای صادقه از ابعادی به هم شباهت دارند و از ابعادی دیگر نیز متمایزند، اما این مساله هیچ گونه دلالتی بر رویا انگاری وحی ندارد چرا که صریح روایات دال بر این است که نبی وحی را در رویا دریافت می‌کند نه رسول! همچنین این که برخی روایات، رویای صادقه را از تمهیدات نبوت و یا جزئى از نبوت دانسته‏اند هرگز بدین معنا نیست که وحی تشریعی و یا رسالی در قالب رویای صادقه نازل شده است!

analyzing and investigating the visionary experience of revelation in the light of tradition

this paper has been inspired by description and explanation of a group of hadiths that consider true dreams as one of the components of prophecy and the dreams of prophets as revelations as well as a group of traditions which indicate that the prophet of islam received the first revelations in truthful dreams. so the authors were prompted to investigate the content of traditions that consider true dreams as one of the components of prophecy with a descriptive-analytical method. in the paper, an attempt has been made to explain the relationship between these narrations and dream interpretation, as well as to answer the question of whether the true dream of the prophets is a part of epistle revelation. the findings indicate that the nature of revelation and true dreams are similar in some dimensions and different in other dimensions; this will not cause dreaming as a revelation because the clear narrations indicate that the prophet received the revelation in the dream and not by a messenger. other narrations have considered true dreams as a preparation for prophecy and considered them to be a part of prophecy, not that the revelation was revealed in the truthful dream. the true vision of the prophets has different levels. in any case, the nature of revelation and the true vision of the prophets would not be the same if the divine revelation were revealed in the dream.