اعتبار سنجی دعای صَنمی قریش با تکیه بر باورهای کلامی

با توجه به آیات قرآن کریم و روایات فراوان یکی از اصلی و مهم ترین آموزه های دینی، مساله برقراری ارتباط انسان با خداوند متعال می باشد که از آن تحت عنوان دعا، تعبیر می شود. و در این بین، ادعیه معتبر و ماثور از معصومین(ع)به دلیل دارا بودن متون و مفاهیم بلند معرفتی از نقش و اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند.اما با دقّت نظر در اسناد و محتوای درونی برخی از این ادعیهِ منتَسب، روشن می شود که بعضی از آن ها، جدا از ناسازگاری با باورهایِ مسلَّم کلامی شیعه، با معیارهایِ صحّت سنجی ادعیه، آن‌هم صِرفاً با پشتوانه ی قواعدی مانند: شهرت، یا تسامح در ادله سُنن و... به معصومین(ع)نسبت داده شده اند. از جمله ی این ادعیه، دعای مشهور صنمی قریش منتَسب به امیرالمومنین(ع)می باشد که از جهت سندی و متنی دارای اشکالات متعددی است. از این رو نگارنده در نوشتار پیش رو تلاش نموده است با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی با ذکر این ویژگی که تا کنون مقاله یا پژوهش جامع و قابل توجهی در این زمینه انجام نشده است به اعتبار سنجی سندی و محتوای این دعا براساس باورهای کلامی بپردازد، که در خلال این پژوهش مشخص شده است دعای مذکور، علاوه بر عدمِ اعتبار سندی، از جهت متنی و محتوای با چالش‌های گوناگونی که با باورهای مسلَّم کلامی از قبیل:مخالفت با قرآن، علم امام(ع)، ناهمگونی‌های ادبی، مخالفت با روایات و... در تعارض می باشد. بنابراین، انتساب این دعا به امیر‌المومنین(ع)به دلائل مذکور، فاقد اعتبار علمی و مبانی صحّت سنجی است.

validation of sanami quraish's prayer based on theological beliefs

according to the verses of the holy quran and numerous traditions, one of the main and most important religious teachings is establishing a relationship between man and god, which is interpreted as prayer. in this respect, authentic and proverbial supplications of the imams (pbuh) serve a significant role for containing texts and high epistemic concepts. yet, some of them, apart from their incompatibility with theological beliefs of shia muslims, have been attributed to imams only based on such rules as prevalence, or acceptance by applying tolerance principle. among these supplications is the famous sanami quraish's supplication attributed to amirul momineen (as), which has many problems in terms of documentation and content. given that no study has yet addressed this issue, the authors have attempted to study the documentation and the content of this prayer based on theological beliefs. the study indicates that the said prayer, in addition to lack of documentary validity, reveals various contradictions in terms of its text and content with respect to theological muslim beliefs such as the qur'an, knowledge of imam (as), and inconsistency with narrations as well as literary inconsistencies. therefore, attribution of this supplication to amir al-momineen (as) lacks scientific validity and the authentication basics.