رهیافتی بر دلایل کلامی- حدیثی امامت امیرالمومنین علی (ع) با تاکید بر دیدگاه علامه حلی (ره)

امامت حضرت علی (ع) به‌عنوان امیرالمومنین ازجمله مباحث اساسی در حدیث و کلام اسلامی است که همواره موردتوجه دانشمندان و متفکران مسلمان قرارگرفته‌ است. در این میان، دیدگاه علامه حلی (ره) جایگاه ویژه‌ای دارد؛ او با استفاده از رویکردهای کلامی و حدیثی، دلایل عقلانی و نقلی را برای اثبات امامت امام علی (ع) مطرح می‌کند. وی قائل است که نصب حضرت علی علیه‌السلام به‌عنوان امیرالمومنین از منظر عقل و شرع بر خداوند متعال واجب است. بر این اساس، پیامبر اسلام (ص) به‌فرمان الهی، حضرت علی (ع) را به‌عنوان وصی خود تعیین و نصب کرده است؛ بنابراین، شناساندن وصی رسول خاتم به امت پس از رحلت ایشان ضروری به نظر می‌رسد و این مسئله با توجه به وجوب و ویژگی‌های خاصی که علامه در بحث امامت عامه از امام بیان نموده، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. این مقاله به بررسی دلایل اثبات امامت امام علی (ع) با رهیافتی کلامی و حدیثی می‌پردازد و به مباحثی چون عصمت و اعلمیت توجه خاصی دارد. در اندیشۀ علامه، عصمت ویژگی‌ای پنهان در وجود امام است که برای اثبات خود به  نص الهی نیاز دارد. همچنین، با استناد به احادیث و تکیه بر آیات وحی، به اثبات مسئلۀ امامت خاصه پرداخته می‌شود. درنتیجه، دستاوردهای این نوشتار شامل دلایل عقلانی و نقلی است که حق امامت و ولایت امام علی (ع) را به‌عنوان جانشین بلافصل رسول خدا (ص) به اثبات می‌رساند. این پژوهش با استفاده از روش اسنادی-کتابخانه‌ای اطلاعات لازم را جمع‌آوری کرده و تحلیل‌های آن مطابق با دیدگاه علامه حلی (ره) انجام شده است.

an approach to theological and hadith evidence for the imamate of amir al-mu'minin ali (as) with emphasis on the view of allamah hilli (ra)

the imamate of hazrat ali (as) as the commander of the faithful is one of the fundamental issues in islamic hadith and theology that has always attracted the attention of muslim scholars and thinkers. in this regard, the view of allamah hilli (ra) has a special place and, using theological and hadith approaches, he presents rational and narrational reasons to prove the imamate of imam ali (as). he believes that the appointment of hazrat ali (as) as the commander of the faithful is obligatory upon god almighty from the perspective of reason and sharia. accordingly, the prophet of islam (pbuh) appointed and appointed hazrat ali (as) as his successor by divine command. therefore, it seems necessary to introduce the successor of the holy prophet to the nation after his death, and this issue gains double importance considering the obligation and special characteristics that allamah stated in the discussion of the imamate of the public.this article examines the reasons for proving the imamate of imam ali (as) with a theological and hadith approach and pays special attention to topics such as infallibility and scholarly knowledge. in the thought of allama, infallibility is a hidden characteristic in the existence of the imam that requires a divine text to prove itself. also, by citing hadiths and relying on verses of revelation, the issue of special imamate is proven. as a result, the achievements of this article include rational and narrational reasons that prove the right of imamate and guardianship of imam ali (as) as the immediate successor of the messenger of god (pbuh). this research has collected the necessary information using the documentary-library method and its analysis has been carried out in accordance with the view of allama hilli (ra).