بررسی انتقادی عدمِ عصمت انبیا در تفاسیرکُهن روایی اهل‌سنّت، با تاکید بر تفاسیر شیعی و روایات رضوی (مطالعه موردی آیات دعایی پیامبران)

براساس آموزه‌های دینی، اصلی‌ترین راه برای هدایت و سعادت انسان‌ها از طریق معارف انبیای الهی است اما در عین حال اندیشۀ خطاپذیری و عدمِ عصمت پیامبران، می‌تواند زمینۀ سَلب اعتماد و عدمِ اطمینان نسبت به آموزه‌ها و تبعیت ننمودن از پیامبران را فراهم نماید. بنابر این با دقت در آیات قرآن‌ از جمله آیات مهمی که به دلایل گوناگونی همواره توانسته است به ظاهر در تضاد و نافی عصمت انبیا (ع) باشد آیات دعایی-طلبی پیامبران از قبیل طلب مغفرت آدم (ع)، طلب نوح (ع) برای نجات فرزندش، دعای طلب زنده شدن مردگان ابراهیم (ع) و... بوده است که این نگرش به صورت ویژه‌ای در تفاسیر کُهنِ روایی اهل‌سنّت منعکس گردیده است. از این‌رو در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی کوشش شده است ضمن شناسایی، به نقد و بررسی تحلیلیِ تصورات به ظاهر نافی عدمِ عصمت پیامبران که زمینۀ عدمِ باورمندی به عصمتِ پیامبران را فراهم ساخته، با استفاده از تفاسیر شیعی و همچنین تاکید بر روایات امام رضا (ع) که نسبت به روایات سایر ائمۀ اطهار (ع) در این حوزه برجستگی خاصی دارد پرداخته شود. سرانجام با توجه به پژوهش انجام یافته، روشن گردیده است آن‌چه در تفاسیر کُهن روایی اهل‌سنّت اعم از روایت یا آراء  مفسران  پیرامون عدمِ عصمت، در ذیل آیات دعایی نقل شده، هرگز با تحلیل‌های تفاسیر امامیه همخوان نبوده و همچنین روایات رضوی ناظر به پاسخ شُبهات و تصورات غیرصحیح از آیات مذکور، با تاکید بر تحلیل‌های تفسیری درون آیه‌ای درصدد بوده است که علاوه بر زدودن این پندارها، عصمت مطلقه را در تمامی ابعاد برای رسولان الهی به اثبات برساند.

a critical examination of the infallibility of the prophets in the interpretations of sunni narrations, with emphasis on shiite interpretations and razavi narrations (case study of the supplication verses of the prophets)

according to religious teachings, the main way for guidance and happiness of humans is through the teachings of the divine prophets. however, at the same time, the idea of ​​the fallibility and infallibility of the prophets can provide the basis for disbelief and lack of confidence in the teachings and failure to follow the prophets. therefore, carefully examining the verses of the quran, among the important verses that have always been able to seemingly contradict and negate the infallibility of the prophets (pbuh) for various reasons, are the verses of prayer-seeking of the prophets, such as: adam's (pbuh) request for forgiveness, noah's (pbuh) request for the salvation of his son, abraham's (pbuh) request for the resurrection of the dead, and... this attitude has been reflected in a special way in the ancient interpretations of the narrations of the sunnis. therefore, in the present study, using a descriptive-analytical method, an attempt has been made to identify, criticize and analyze the seemingly negative notions of the infallibility of the prophets, which have provided the basis for the lack of belief in the infallibility of the prophets, using shiite interpretations and also emphasizing the narrations of imam reza(as),which have a special prominence in this area compared to the narrations of other pure imams (as). finally,with regard to the research conducted, it has become clear that what is quoted in the ancient sunni narrations, including the narrations or the opinions of the commentators regarding the infallibility, under the supplication verses, has never been consistent with the analyses of the imamiyyah interpretations, and also the razavi narrations aimed at answering doubts and incorrect notions of the aforementioned verses, with an emphasis on interpretative analyses within the verse, which, in addition to eliminating these notions, have sought to establish absolute infallibility in all aspects for the divine messengers. to prove.