نقد محتوایی و ساختاری روایات مطلاق بودن امام حسن مجتبی (ع) با نظرداشتِ مقولۀ عصمت

یکی از مهم‎ترین شبهاتی که دربارۀ سیرۀ امام حسن (ع) مطرح می‎شود و با مقولۀ عصمت زاویه دارد، انتساب مطلاق بودن به ایشان است؛ به این معنا که ایشان ازدواج‌ها و طلاق‎های متعددی داشته  که لقب مطلاق گرفته است. در این شبهات با استناد به روایات مطلاق بودن امام (ع)، شخصیت ایشان را لذت طلب و مشغول به زنان معرفی کرده‎اند. این پژوهش- که بدون پیشینه ای اخص است- با روش توصیفی- تحلیلی، از دو بُعد روایات مطلاق را نقد و رد نموده است: 1- ازنظر محتوایی و نقد متنی، این روایات معارض با عصمت امام حسن (ع) در قرآن و سنت قطعی است؛ آیات قرآن و روایات پیامبر اعظم (ص)، عصمت امام حسن (ع) و تنزیه ایشان از هرگونه خطا، گناه و امور مکروه را گواهی می‎دهند؛ علاوه بر این، آنچه از روایات مطلاق در منابع سنی و شیعه برمی‎آید این است که امام علی (ع) مردم را از تزویج دختران به امام حسن (ع) نهی می‎نماید درصورتی‌که این مسئله تعارض جدی با سیره و سنت امام علی (ع) در رابطه با عصمت امام حسن (ع) دارد. 2- ازلحاظ ساختاری، این روایات با نقد جدی مواجه هستند: پیشینه وضع روایات مطلاق در زمان منصور دوانیقی که با بنی الحسن دشمنی خاصی داشت؛ اختلاف جدی در نقل‌های تاریخی در مشخص کردن تعداد همسران امام حسن (ع) و عدم تطابق ازدواج‌های متعدد با تعداد فرزندان ایشان (ع)، از مهم‎ترین دلایل نقد و رد ساختاری این روایات هستند. نتیجه آنکه، روایات مطلاق به علت تعارض جدی با اصول قطعی قابل‌پذیرش نبوده و شخصیت امام حسن (ع) و سیرۀ عصمت محور ایشان، منزه از این امور است.

content and structural criticism of imam hassan mojtabi's (pbuh) divorce narrations

one of the most important doubts raised about imam hassan's life is the attribution of being a divorcee; meaning that he had many marriages and divorces، which earned him the title of divorcee. in these doubts، cited from divorce narrations، imam hassan's personality has been introduced as pleasure-seeking and preoccupied with women. using a descriptive-analytical method، this study has criticized and rejected divorce narrations from two aspects: first، in terms of content and criticism of the text of the narrations; these narrations are in conflict with the infallibility of imam hassan in the quran and sunnah. the verses of the quran and the narrations from the holy prophet testify to the infallibility of imam hassan and his freedom from any kind of error and sin. in addition، what emerges from divorce narrations in sunni and shiite sources is that imam ali forbade people from marrying their daughters to imam hassan، while this issue seriously conflicts with the life and sunnah of imam ali (pbuh) regarding imam hassan. second، in terms of structure، these narrations face serious criticism: the background of the divorce narrations during the time of mansur dawaniqi، who had a special enmity with the bani al-hasan، the serious discrepancy in historical accounts in specifying the number of imam hassan's wives and the discrepancy between the multiple marriages and the number of imam hassan's children are among the most important reasons for the structural criticism and rejection of these narrations. the result is that the divorced narrations are not acceptable due to serious conflict with definitive principles، the character of imam hasan (a) and his infallible behavior are free from these matters.