رهیافتی بر حل تعارض در تقابل روایات تضادنما با قطعیات علمی در علوم تجربی

این مطلب مسلم است که میان سنت محکیه (نفس قول، فعل و تقریر معصوم(ع)) با نتایج قطعی علوم تجربی هیچگونه تضادی وجود ندارد، اما در تقابل روایات (سنت حاکیه) با نتایج علمی از علوم تجربی، تعارضاتی وجود دارد. یکی از راه‌های آسیب‌شناسی احادیث، بررسی تضادنمایی روایات با نتایج قطعی حاصل از تحقیقات علوم تجربی است. با توجه به کاستی‌ها پیرامون این مهم، پژوهش پیش رو به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌های جهت پرکردن این خلا صورت‌ گرفته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، جهت حل این تضادنمایی، در گام نخست روایات هماهنگ با علوم تجربی و روایاتی که علوم تجربی به محدودۀ آن‌ها ورود پیدا نکرده خارج می‌شود؛ در گام بعدی روایات تضادنما بررسی شده و به این نتیجه دست یافته‌ایم که علوم تجربی در موارد بسیاری نتایج قطعی ندارند و مقایسۀ این دو حیطه، امر صحیحی نمی‌باشد و بر فرض قطعیت نتایج علمی، از طریق جمع دلالی بین روایات و نتایج علوم تجربی، رفع تعارض می‌کنیم یا اگر مراد اصلی معصوم(ع) را نفهمیدیم علم آن را به معصوم(ع) باز می‌گردانیم و فقط به روایاتی که انکار بدیهیات کرده و روز را شب و شب را روز گزارش دهند اعتنایی نمی‌کنیم.

an approach to conflict resolution in confronting conflicting narratives with scientific certainty in experimental sciences

certainly there is no contradiction between the muhkiyyah tradition (infallibles' speech، deed، and interpretation) with the definitive results of experimental science، but there are conflicts when comparing the hadiths with these results. one of the ways of authenticating hadiths is to examine the contradictions of hadiths with the definite results of experimental sciences. due to the shortcomings in this regard، the present study has been conducted using the descriptive-analytical method to help fill this gap. based on the findings of this paper، in order to solve this contradiction، first، the narratives compatible with the experimental sciences and the narratives that are not within the scope of the experimental sciences were excluded; in the next step، the conflicting narratives were examined and finally it was concluded that even some experimental sciences do not have definite results and the comparison of the two is not viable. assuming certainty of scientific results، we may resolve the conflict through mediation، or if we do not imply what is inferred by infallibles، we reserve the science to infallibles themselves and only ignore the narratives that have denied the obvious.