رهیافتی بر باور کلامی برقعی بر انکار نصب امام از سوی خداوند؛ مطالعه موردی ارزیابی استنادات برقعی به احادیث و سیره امام علی در نفی خلافت امام علی(ع)

سیدابوالفضل‌برقعی ازجمله روحانیون معاصر است که به دیدگاه‌های اهل‌سنت و ابن‌تیمیه متمایل شده و به نقد افکار و عقایدشیعی می‌پردازد. او، امامت امیرالمومنین و اهل‌بیت(ع) را الهی و انحصاری نمی‌داند و اعتقادی به نصب امام ازجانب خدا ندارد. برقعی بیعت و همکاری امام‌علی(ع) با خلفا را در همین راستا تحلیل نموده و به نوعی درصدد است تا نظر شیعیان درباره نصب الهی امام را غالیانه و افراطی معرفی‌کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، به تحلیل استنادات برقعی به سیره امام علی(ع) در مساله خلافت امام‌علی(ع) پرداخته است. مهمترین شبهات برقعی مستند به گفتار امام‌علی(ع)- شامل «اعلام بیزاری امام‌علی(ع) از خلافت»، «عدم ‌استناد امام‌علی(ع) به روز غدیر»، «قائل شدن حق مشورت مهاجر و انصار در انتخاب خلیفه» و «تمجید امام‌علی(ع) از خلفا و صحابه» و مستند به رفتار حضرت- شامل «رابطه رفتار امام‌علی(ع) در یمن با صدور حدیث‌غدیر»، «معاشرت و روابط نزدیک امام‌علی(ع) با خلفا»، «بیعت با ابوبکر در شرایط عادی و بدون اختناق» و «شرکت در شورای شش‌نفره تعیین جانشین خلیفه‌دوم» مطرح شده‌است که براساس شواهد تاریخی و روایی و دلایل متقن، نظرات برقعی مردود بوده و قابل پذیرش نمی‌باشد.

an approach to burqae's theological belief in denying the appointment of an imam by god; a case study of evaluating burqae's references to hadiths and biography of imam ali (a.s.) and denying his caliphate

seyed aboulfazl burqae is one of the contemporary clerics who inclined to the views of sunnis and ibn taymiyyah and criticized shiite thoughts and ideas. he does not consider the imamate of amiral-momineen and ahl al-bayt (as) divine and exclusive and he does not believe in the appointment of imam by god. burqae analyzes imam ali's allegiance and cooperation with the caliphs in the same direction, and in a way tries to present the opinion of shias of the divine appointment of the imam as extravagant and extreme. the present study, applying a descriptive-analytical method, deals with the analysis of burqae's citations to the biography of imam ali (a.s.) in the caliphate of imam ali (a.s.). the most noticable doubts cast by burqae are derived from the speechs by imam ali (as)— including imam ali's (a.s.) declaration of dislike of the caliphate, imam ali (a.s.) not mentioning the day of ghadir.his granting the right to consult the muhajir and the ansar in choosing the caliph and imam ali (a.s.) appraisal of the caliphs and companions— and the document on the behavior of imam ali—including the role of imam ali's (as) behavior in yemen and the issuance of hadith ghadir, his association and close relations with the caliphs,his allegiance with abu bakr under normal, unoprerssing conditions , and his participation in the six-member council to appoint the successor of the  second caliph. h based on historical and narrative evidence and sound reason, burqae's comments are rejected and not acceptable.