عدالت‌گستری در حکمرانی شایسته با تاکید بر نهج البلاغه و تعالیم کنفوسیوس

عدالت‌محوری و عدالت‌گستری تراز اصلی حکمرانی شایسته است که بسیاری از بزرگان شرایع و مکاتب فکری، سیاسی و جوامع انسانی از آن سخن گفته‌اند. امام علی (ع) به عنوان بنیان‌گذار مکتب تشیع و کنفوسیوس به عنوان داعیه‌دار فلسفه کنفوسیوسی در چین باستان، عدالت را رمز اصلی حکمرانی و بقای نظامات دانسته و تاکیدات زیادی بر آن دارند. این پژوهش به روش کیفی و با شیوه تحلیل مضمون و با بهره‌گیری از منابع اسنادی موجود، تلاش دارد به بررسی تطبیقی دیدگاه امام علی (ع) و کنفوسیوس درباره عدالت و راهبردهای گسترش آن بپردازد. مطابق با مدل پژوهش، دیدگاه آنان در 5 ساحت معناشناختی، سیاسی، اجتماعی، اخلاقی و راهبردی مورد دقت قرار گرفت. از تشابهات این دو مکتب در مسئله عدالت، می‌توان به اصل اخلاقی بودن مقوله عدالت، اصل حکمرانی شایسته، اصل بقا و حفظ نظام، اصل شایسته‌سالاری، اصل لی و اصل مساوات اشاره کرد. تحلیل مقایسه‌ای واحدهای مورد بررسی نشان می‌دهد راهبرد مشترک آنان تربیت حاکمان و شاگردان فرهیخته برای رشد و گسترش عدالت در جامعه است. از افتراقات آنان نگرش انسان‌گرایانه کنفوسیوس و نگرش الهی‌باورانه امام به عدالت است. منبع عدالت کنفوسیوسی، سنت و تجربه گذشتگان و سرچشمه عدالت امام علی (ع) قرآن و سنت نبوی است.

spreading justice in decent governance with an emphasis on nahj al-balagha and confucian teachings

justice-centeredness and spreading justice are the main level of decent governance, which has been discussed by many religious leaders and schools of thought and human societies. imam ali (a.s.), as the founder of the school of shiism, and confucius, as the poineer of confucian philosophy in ancient china, considered justice to be the main secret of governance and survival of the system, and underlined its importance. this research tries to compare the views of imam ali (a.s.) and confucius about justice and its expansion methods by using the qualitative method and using the available documentary sources. according to the research model, their points of view were carefully analyzed in 5 semantic, political, social, ethical and strategic fields. from the similarities of he schools with respect to justice, we can note the principles of nature of justice, good governance, survival and preservation of the system, meritocracy, and equality. the comparative analysis shows that their common strategy is to train educated rulers and students for the growth and expansion of justice in the society. one of their differences is the humanist attitude of confucius and the theistic attitude of imam towards justice. the source of confucian justice is the tradition and experience of the past, and the source of imam ali's justice is the qur'an and the prophetic tradition.