نقوش توحیدی انگشترهای امام رضا(ع) و چرایی انتخاب آن‌ها

نقوش انگشترها، بازتاب‌دهندۀ باورها و بازتولید ارزش‌ها و اصول دینی است که به‌تناسب ناهمگونی شرایط در نهادینگی ارزش‌های اجتماعی و فرهنگی استفاده می‌شد. به دلیل اینکه در جوامع اسلامی از نگین انگشتری، به‌عنوان مهر در مکتوبات و فرمان‌ها استفاده می‌شد، شعائر دینی به این شکل ترویج می‌یافت و به‌نوعی صیانت از ارزش‌ها و اصول نهادینه می‌شد. نگاشته‌های انگشتر برخی از انبیا و امامان معصوم (ع) گزارش‌شده‌اند. برخی از ایشان، انگشترهایی متفاوت و با نقوش گوناگون داشته‌اند که به‌تناسب مقتضیات زمانی و مکانی، به دست می‌کرده‌اند. انگشترهای امام رضا (ع) به جملات توحیدی «مَاشَاءَاللَّه»، «لَا قُوَّه‌َ اِلَّا بِاللَّه» و «حَسْبِیَ اللَّه» منقوش بوده‌اند. در پژوهش حاضر ابتدا به تبیین محتوایی و چرایی انتخاب این سه جمله پرداخته‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد: امام رضا (ع) با انتخاب نقوش توحیدی مذکور، در راستای مبارزه‌ با خلفای عباسی و فرق معتزله، اهل‌الحدیث، زیدیّه، واقفیّان و غالیان و رفع آسیب‌ها و خسارات آنان تلاش کرده است. رمزگشایی از آن نقوش بیانگر این است که موفقیّت در کنار برنامه‌ریزی و تلاش، تنها با استعانت از خدای فعّال مایشا و توکّل بر او حاصل می‌شود؛ زیرا قدرت و اراده‌اش نامتناهی است و همه‌ ذوات و قدرت‌ها از او و مقهور اویند.

monotheistic designs of imam reza's (as) rings and the rational behind them

ring motifs reflect the beliefs and reproduce the religious values ​​and principles that are used with respect to the diversity of the situations in the institutionalization of social and cultural values. because ring jewel was used as a seal in writings and commandments in islamic societies, it promoted religious rites and played a part in preserving the values ​​and institutional principles. there have been reports on ring inscriptions of some prophets and imams, some of whom had different rings with different designs worn according to the requirements of time and place. imam reza's (as) rings were engraved with monotheistic sentences, including may god bless, there is no power except with god and god suffices. the preset study discusses the content and the rational for choosing these sentences. the findings show that by choosing the above-mentioned monotheistic motifs, imam reza (as) tried to fight against the abbasid caliphs, the mu'tazilites, the ahl al-hadith, zaidiyya, waqfis, and ghalians and to eliminate the damages they caused. the decoding of theses motifs show that the motifs imply success can only be achieved with the help of god and trust in him along with planning and effort because his power and will are infinite, and all essence and power come from him and subdue him.